Hukuk Sosyolojisi

Hukuk Sosyolojisi

Hukuk Sosyolojisi Açısından Hukukun Etkinliği

Hukuk Sosyolojisi Açısından Hukukun Etkinliği   Hukuku toplumsal bir olgu olarak ele alan hukuk sosyolojisi açısından hukukun varlığı meselesi, aslında hukukun etkinliği problemidir. Bir başka deyişle,...

Montesquieu (1689-1755)

Montesquieu (1689-1755) Tarih, siyaset teorisi, siyaset bilimi ve eleştiri gibi alanlarda çalışmalar yap­mış olan Montesquieu, Aydınlanma döneminin ilk ve en büyük sosyolo- ğu sayılmıştır (Swingewood,...

Siyaset Ötesi Hukuk: Niklas Luhmann, Sistem Kuramı ve Autopoietik Hukuk

Siyaset Ötesi Hukuk: Niklas Luhmann, Sistem Kuramı ve Autopoietik Hukuk Ex post facto: "Bir şey gerçekleştikten sonra" anlamına gelen Latince söz öbeğidir. Türkçe'de "geçmişe yürüme"...

Radikal Feminizmin Hukuk Yaklaşımı

Radikal Feminizmin Hukuk Yaklaşımı Radikal feminist yaklaşımı benimseyen hukuk teorisyenleri, hukukun erkek ege-men dünyasının, giderek artan kadın katılımıyla veya kadınlara atfedilen nitelikle¬re daha fazla yer...

Georges Gurvitch (1894-1965)

Georges Gurvitch 1894 Rusya doğumlu olan Gurvitch, entelektüel birikimini, 20. yüzyılın ilk çeyre-ğinde Rusya'da yaşanan toplumsal ve siyasal dönüşümlerin etkilediği bir atmosfer¬de edinmiştir. Esasen sosyolojiden...

Hukukun Taraflılığı

Hukukun Taraflılığı Klasik hukuk yaklaşımlarının en belirgin özelliği, hukukun tarafsızlığına yaptıkları vurgudur. Söz konusu yaklaşımların hemen hepsine egemen olan anlayış, hukuk adı verilen kurum ya...

Hukukun Etkinliğinin Saptanması: Yargılama

Hukukun Etkinliğinin Saptanması: Yargılama Bu noktada, kukukun etkinliğinin nasıl saptanacağı sorunu kendisini gösterir. So­ru şu şekilde formüle edilebilir: Bir normun etkin olduğu nasıl anlaşılır? Bu soruya...

Hukuk İdeolojisi

Hukuk İdeolojisi Yurttaşların hepsinin, hukuk ve yasalar karşısında eşit ve yasa koyucunun kendi¬sinin de koyduğu kurallarla bağlı olduğu kabulünün ifadesi olan hukuk devleti kavramsallaştırması nesnel,...

Roscoe Pound Sosyolojik Hukuk Okulu ‘nun kurucusu

Sosyolojik Hukuk Okulu 'nun kurucusu Roscoe Pound Mahkeme, federe devletlerin çıkarmış olduğu yasaların, anayasaya uygunluğunu denetle¬meyi de içine alan geniş yetkilere sahiptir. Bunun yanında, Yüksek...

TOPLUMSAL YAŞAM VE HUKUK

İnsanlık tarihinde ne kadar eskilere gidilirse gidilsin, insanları gruplar veya top­lumlar halinde yaşarken buluruz. Toplumsal hayatın belli bir düzen ve uyum için­de yaşanabilmesi, insanların...

TOPLUMSAL DÜZEN VE HUKUK

TOPLUMSAL DÜZEN VE HUKUK   Toplum, birbirleriyle karşılıklı ilişkiler içinde olan insan birlikteliklerinin bir bütü­nü olarak tanımlanabilir. Toplumu oluşturan bu birliktelikler, oldukça heterojen bir görünüm sunarlar....

Habermas’ın hukuk hakkındaki teorik yaklaşımları

Habermas'ın İletişimsel Eylem Kuramında Habermas'ın hukuk hakkındaki teorik yaklaşımları Habermas, modernleşme sürecinde, hukuk alanında giderek artan rasyonalite ol-gusu üzerinde odaklaşır ve bu konudaki düşüncelerini özellikle "İletişimsel...

Normun İhlali ve Sonucu: Yaptırım

Normun İhlali ve Sonucu: Yaptırım Bir davranışın norma uygun olmadığı yargılama neticesinde saptandığında, bir suç ya da daha geniş ifadesi ile norm ihlali ile karşı...

Toplumsal Değişme ve Hukuk

Belirli bir tarihî dönemde; doğada, toplumda ve insanda gözlenen başkalaşmalar veya farklılaşmalar, "değişme" kavramıyla ifade edilir. Değişme, öncekinden farklı duruma geçiş anlamına gelir. Toplumsal...

İradeci Hukuksal Pozitivizm

İradeci Hukuksal Pozitivizm Doğal hukuk yaklaşımına getirilen eleştirilerin ilk sonucu, hukuku doğada kendi­liğinden var olan bir düzen olarak tanımlamak yerine, bir iradeye atıfla tanımlamak olmuştur....

Klasik Sosyolojik Yaklaşımlar

Klasik sosyolojik yaklaşımların oluşumunu ve gelişimini değerlendirmek için bun­ların doğup geliştiği sosyo-tarihsel şartlara bakmak gerekir. Hiç kuşkusuz, klasik sosyolojik yaklaşımlar da dahil olmak üzere...

HUKUKUN KÖKENİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ

HUKUKUN KÖKENİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ   Hukukun başlangıcı konusunda yeterli bir bilgiye sahip değiliz. Başka bir deyişle hukukun, henüz aydınlatılmamış bir geçmişe sahip olduğunu söyleyebiliriz. Arke­olojik...

Hukukun Ekonomik Analizi: Richard A. Posner

  Hukukun Ekonomik Analizi: Richard A. Posner Yalnızca yasa yapım süreçleri açısından değil, yargı süreçleri açısından da hukuk ile ekonominin ilişkisine dikkat çekmek gerekir. Bu noktada...

Feminist Hukuk Çalışmaları

Feminist Hukuk Çalışmaları Feminist hukuk kuramı, doğaldır ki kadın hareketlerinin ve feminist kuramsal ça-lışmaların sonucunda ortaya çıkmıştır. Hukuk kuramı olarak "feminizm", eleştirel hukuk çalışmalarının bünyesinde...

Hukukun Toplumsal İşlevleri

Hukukun Toplumsal İşlevleri Toplumsal bütünleşme: Bir toplumsal grubun veya toplumun üretim yapısı, kurumlarının ve değerlerinin birbirleriyle tutarlı olması ve sürtüşmesiz işlemesi. Hukuk, toplumsal yaşamın belli bir...

Foucault’nun Sosyolojisinde Hukuk

Foucault'nun Sosyolojisinde Hukuk Hukuk, başlı başına ilgilendiği bir konu olmamakla beraber Foucault, modern top¬lumun birey üzerindeki dışsal ve içsel kontrolünü ne denli artırdığını ve bu...

Hukuksal Pozitivizm

Hukuksal Pozitivizm Hukuksal pozitivizm, hem varsayımsal bir sosyal sözleşme fikrine ve ne oldukları belirsiz doğal adalet ilkelerine karşı çıkışın, hem de egemenliğin ve hukuksal dü­zenin...

UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ VE HUKUK

  Kişiler arasındaki anlaşmazlıkların, karşılıklı ilişki çerçevesinde diyalog ve mü­zakere gibi yollarla aşılamaması halinde uyuşmazlık durumundan söz edilir. Bu takdirde, uyuşmazlığın çözümü, üçüncü kişilerden veya...

YAŞAYAN HUKUK

YAŞAYAN HUKUK Hukuksal düzenlemelerin olmadığı bir hukuk düzeni mümkün müdür? Daha doğ­rusu, "toplumsal düzen"in kendisi dışında, bugün bildiğimiz anlamda normatif herhangi bir düzenleme içermeyen bir...

KÜRESELLEŞME SURECİNDE HUKUK

KÜRESELLEŞME SURECİNDE HUKUK Günümüzde, dünyanın çok boyutlu, köklü ve dinamik bir değişim sürecinden geçmekte olduğu; toplumlar, devletler, ekonomiler, kültürler, insanlar ve çeşitli gruplar arasındaki ilişkilerin...