Hukuk Sosyolojisi

Hukuk Sosyolojisi

Hukukun Ekonomik Analizi: Richard A. Posner

  Hukukun Ekonomik Analizi: Richard A. Posner Yalnızca yasa yapım süreçleri açısından değil, yargı süreçleri açısından da hukuk ile ekonominin ilişkisine dikkat çekmek gerekir. Bu noktada...

Yasallıkla Meşruluk Arasındaki Hukuk: Jürgen Habermas ve Söylem Kuramı

Yasallıkla Meşruluk Arasındaki Hukuk: Jürgen Habermas ve Söylem Kuramı Habermas'ın hukuk yaklaşımı aşağıda "Hukuk Sosyolojisinin Düşünsel Gelişimi ve Çağdaş Perspektifler" ünitesinde ayrıntısıyla ele alınacaktır. Ancak...

Siyaset Ötesi Hukuk: Niklas Luhmann, Sistem Kuramı ve Autopoietik Hukuk

Siyaset Ötesi Hukuk: Niklas Luhmann, Sistem Kuramı ve Autopoietik Hukuk Ex post facto: "Bir şey gerçekleştikten sonra" anlamına gelen Latince söz öbeğidir. Türkçe'de "geçmişe yürüme"...

HUKUK VE SİYASET

  Modern pozitif hukukun en önemli özelliklerinden biri, kendisini siyaset dışı, da­ha doğru bir ifade ile siyaset üstü ilan etmiş olmasıdır. Hukukun siyasetten ayrıl­masına ihtiyaç...

HUKUK VE KÜLTÜR

HUKUK VE KÜLTÜR   Modern pozitif hukuk, kültürden giderek bağımsızlaşan bir normatif yapının orta­ya çıkmış olmasının sonucudur. Eğer toplumsal düzen ve uyuşmazlık çözümü, ge­leneksel kültürel yapı...

Weber (1864-1920)

Weber (1864-1920) İnsan davranışını anlama çabasının, özel metotları gerektirdiğini düşünen Weber'e göre geçerli sosyolojik açıklamalar, anlam düzeyinde de yeterli olmalıdır. Ancak bu, sosyolojinin toplumsal olgular...

Durkheim (1858-1917)

Durkheim (1858-1917) Marx ve Weber, doğrudan kapitalist toplumsal ve ekonomik ilişkiler ve ka­pitalist siyasal düzenin meşruluğu prob­lemi ile yakından ilgiliyken Durkheim, "kapitalizm" terimini nadiren kullandı....

Marx (1818-1883)

Marx (1818-1883) Klasik sosyolojik teori çerçevesinde Marx, Durkheim ve Weber'in hukuk olgusuna yaklaşımını karşılaştırmalı olarak tartışmak. Marx için hukuk, hiçbir zaman başlı başına bir inceleme konusu...

Klasik Sosyolojik Yaklaşımlar

Klasik sosyolojik yaklaşımların oluşumunu ve gelişimini değerlendirmek için bun­ların doğup geliştiği sosyo-tarihsel şartlara bakmak gerekir. Hiç kuşkusuz, klasik sosyolojik yaklaşımlar da dahil olmak üzere...

Maine (1822-1888)

Maine (1822-1888) Tarihsel Hukuk Okulu'nun temel görüşlerini şöyle özetleyebiliriz: Hukukun temel kaynağı örf ve âdetlerdir. Hukuk, daha sonra içtihatlarla gelişir. Yasa koyucu, toplumsal gelişmeye uyduğu...

Beccaria (1738-1794)

Beccaria (1738-1794) Beccaria'nm Avrupa hukuk ve ceza sisteminin geliştirilmesi için ortaya attığı görüşler, yaklaşık 250 yıl son­ra da kriminolojinin ve hukuk sos­yolojisinin önemli bir tartışma...

Montesquieu (1689-1755)

Montesquieu (1689-1755) Tarih, siyaset teorisi, siyaset bilimi ve eleştiri gibi alanlarda çalışmalar yap­mış olan Montesquieu, Aydınlanma döneminin ilk ve en büyük sosyolo- ğu sayılmıştır (Swingewood,...

İbn-i Haldun (1332-1406)

İbn-i Haldun (1332-1406) Büyük İslâm düşünürü İbn-i Haldun, tarihsel ve sosyolojik bir perspektife sahip "Mukaddime" adlı eserinde; toplumsal gerçekliği tarihsel bir çerçeve içinde ele ala­rak...

YAŞAYAN HUKUK

YAŞAYAN HUKUK Hukuksal düzenlemelerin olmadığı bir hukuk düzeni mümkün müdür? Daha doğ­rusu, "toplumsal düzen"in kendisi dışında, bugün bildiğimiz anlamda normatif herhangi bir düzenleme içermeyen bir...

DEVLET, TOPLUM VE HUKUK

DEVLET, TOPLUM VE HUKUK Devlet, hukuk ve toplum ilişkisini değerlendirmek. Hukuku etkinlik problemi çerçevesinde ele almak, hukuk yaklaşımı açısından önemli bir farklılığı da beraberinde getirir. Bu...

Normun İhlali ve Sonucu: Yaptırım

Normun İhlali ve Sonucu: Yaptırım Bir davranışın norma uygun olmadığı yargılama neticesinde saptandığında, bir suç ya da daha geniş ifadesi ile norm ihlali ile karşı...

Hukukun Etkinliğinin Saptanması: Yargılama

Hukukun Etkinliğinin Saptanması: Yargılama Bu noktada, kukukun etkinliğinin nasıl saptanacağı sorunu kendisini gösterir. So­ru şu şekilde formüle edilebilir: Bir normun etkin olduğu nasıl anlaşılır? Bu soruya...

Hukuk Normunun Varlığı ve Toplumsal Düzen

Hukuk Normunun Varlığı ve Toplumsal Düzen Hukukun etkinliğinin öne çıkartılması, hukukun varlığının gözlem yoluyla ve fiilî bir ilişki olarak "sonradan" saptanması anlamına gelir. Oysa hukuku...

Hukuk Sosyolojisi Açısından Hukukun Etkinliği

Hukuk Sosyolojisi Açısından Hukukun Etkinliği   Hukuku toplumsal bir olgu olarak ele alan hukuk sosyolojisi açısından hukukun varlığı meselesi, aslında hukukun etkinliği problemidir. Bir başka deyişle,...

Normativist Hukuksal Pozitivizm

Normativist Hukuksal Pozitivizm Doğal hukuk yaklaşımından ayrılmakla birlikte, yukarıda kısaca açıklanmaya çalı­şılan iradeci hukuksal pozitivizmin de hukukdışı olarak nitelendirilebilecek unsur­lar içerdiği görülebilir. Söz gelimi, iradesine...

İradeci Hukuksal Pozitivizm

İradeci Hukuksal Pozitivizm Doğal hukuk yaklaşımına getirilen eleştirilerin ilk sonucu, hukuku doğada kendi­liğinden var olan bir düzen olarak tanımlamak yerine, bir iradeye atıfla tanımlamak olmuştur....

Hukuksal Pozitivizm

Hukuksal Pozitivizm Hukuksal pozitivizm, hem varsayımsal bir sosyal sözleşme fikrine ve ne oldukları belirsiz doğal adalet ilkelerine karşı çıkışın, hem de egemenliğin ve hukuksal dü­zenin...

Doğal Hukuk Yaklaşımı

  Doğal Hukuk Yaklaşımı Doğal hukuk düşüncesi, hukuk yaklaşımları arasında en eski ve köklü gelenek olarak kabul edilmektedir. Zira bu hukuksal yaklaşımın kökleri, eski Yunan düşü­nürlerine...

HUKUKUN ETKİNLİĞİ PROBLEMİ

HUKUKUN ETKİNLİĞİ PROBLEMİ Hukukun etkinliği problemi, aslında hukukun varlığına ilişkin farklı yanıtların or­taya çıkardığı bir problemdir. Zira, neye hukuk diyeceğimize karar verirken, hu­kuk düzeni içerisinde...

Toplumsal Gerçeklik ve Hukuk

Toplumsal Gerçeklik ve Hukuk Hukuku bir toplumsal olgu olarak değerlendirmek. Hukuk sosyolojisinin, onu diğer hukuk disiplinlerinden ayıran en önemli özelliği, hukuku toplumsal bir olgu olarak ele...