Felsefe Yazıları

ÇAĞDAŞ BİLİMDE DİYALEKTİK

ÇAĞDAŞ BİLİMDE DİYALEKTİK MANEVİ BİLİMLERDE Bu bilimin temelinde psikoloji vardır. Burada eleştiride bulunan bizzat nesnenin kendisidir. Bir kişi hem hakim hem de savcı olamaz. Özne işin içine girdiğinde...

KLASİK ALMAN FELSEFESİNDE DİYALEKTİK

KLASİK ALMAN FELSEFESİNDE DİYALEKTİK KANT Kantın düşünceleri kendinden sonraki bir çok alman filozofona temel olmuştur. Kendinden sonra yazılan eserler ona bir cevap niteliğinde olmuştur. Kant bilgi hakkında ;...

ORTA ÇAĞDA DİYALEKTİK

ORTA ÇAĞDA DİYALEKTİK Hristiyanlık bir felsefe değil dindir. Bununla beraber tanrı sözü( vahiy ) felsefeyi gereksiz hale getirmemiştir. Kecskes bu durumu açıklamak için iki tana durum ileri...

YUNAN DÜŞÜNCESİNDE DİYALEKTİK

YUNAN DÜŞÜNCESİNDE DİYALEKTİK Yunan felsefesinde daha başlangıcından beri çocukça ve basit biçimde de olsa diyalektikten, oluş ve değişme kavramlarını dile getirerek bahsedildiğini duyarız. HERAKLEİTOS Milattan önce 535-475 yaşadığı sanılan...

Diğer Metafizik Teoriler

Diğer Metafizik Teoriler Burada işte bu teorilerden üçünü, Shopenhauer'un, Bergson'un ve Whitehead'in teorilerini kısaca inceleyeceğiz. Hegel'in, zamanın metafizikçilerinden (özellikle de bir şarlatan olarak gördüğü Hegel'den) nefret eden bir...

Diyalektik Materyalizm

Diyalektik Materyalizm Hegel'in idealist metafizik teorisi, dünyanın, tarihi de dahil olmak üzere, bir bütün olarak doğasmı, zihin ve zihinsel süreçlerle açıklama yönündeki en gelişmiş teşebbüsü temsil eder....

Hegelci Metafizik : Nesnel ya da Mutlak İdealizm

Hegelci Metafizik: Nesnel ya da Mutlak İdealizm En ünlü modern metafizikçi, Fichte'nin öznel idealizmini, herşeyi kucaklayan bir nesnel ya da mutlak idealizm teorisi yönünde geliştiren Georg Wilhelm Friedrich...

Fichte’nin Öznel İdealizmi

Fichte'nin Öznel İdealizmi Alman metafizikçisi Johann Gottlieb Fichte (1762 - 1814) onsekizinci yüzyılın sonlarında, solipsist bakış açısından hareketle, öznel idealizm diye geçen yeni bir metafizik sistem geliştirdi. Solipsizm,...

Solipsizm

Solipsizm İdealist metafizik teorinin felsefî araştırma alanında bir rol oynamış olan ve oynamaya da devam eden çok farklı türleri vardır. İdealizmin (maddî dünya kategorisini ortadan kaldıran) Berkeley'deki, Malebranche'm...

Berkeley’in Metafizik Teorisi

Berkeley'in Metafizik Teorisi Piskopos George Berkeley (1685 - 1753) Locke'un felsefesinin "ümitsiz bir şüpheciliğe" götürdüğü kanaatindeydi. Locke'un epistemolojisi idelerle şeyleri birbirlerinden ayırmış ve şeyleri son çözümlemede bilinemez hâle...

Locke’un Metafizik Teorisi

Locke'un Metafizik Teorisi John Locke (1632 - 1704), neyi bilebileceğimizle ilgili empirik görüşleri temeli üzerinde, biraz eğreti bir metafizik öne sürdü. Onun bilgi teorisi bizim şeylerin gerçek...

Leibniz’in Metafizik Teorisi

Leibniz'in Metafizik Teorisi Modern felsefenin tarihindeki daha kritik bazı gelişmelere geçmeden önce, onyedinci yüzyılın parlak Kıta Avrupası teorilerinden sonuncusunu, Gottfried Wilhelm Leibniz'in (1646 - 1716) teorisini ele alacağız....

Spinoza’nın Metafiziği

Spinoza'nın Metafiziği Hobbes'un "katı" materyalizmi çağdaşlarına çok aşırı geldiyse, Baruch Spinoza'nın teorisi daha bile aşırı ve tehlikeli bir öğreti olarak göründü. İlk entelektüel eğitimi, Musevîliğin açıklamaları ve temellendirmeleri...

Descartes’ın Metafizik Teorisi

Descartes'ın Metafizik Teorisi Rene Descartes'm kendisi işte bu bağlamda, mekanik Doğa resminin temelini ve meşrulaştırımını sağlayacak hayli gelişmiş bir metafiziksel sistem ortaya koyma işini üzerine almıştı. O...

Epiküros’un Metafizik Sistemi

Epiküros'un Metafizik Sistemi Modern metafizik teori ve problemlere geçmezden önce, gerçekliğin nasıl olup da, aynı zamanda kalıcı ve sürekli olmayı sürdürürken, sabit bir değişme hâli içinde olabildiğini...

Aristoteles’in Metafizik Teorisi

Aristoteles'in Metafizik Teorisi Platon'un öğrencilerinden biri olan Aristoteles (M. Ö. 384 - 322) hocasının görüşlerini reddetmiş ve gerçekliğin temel yönlerini doğal dünyada ve değişme sürecinde bulan metafiziksel...

Yeni-Platonculuk

Yeni-Platonculuk Platonculuğun Batı düşüncesindeki en etkili versiyonlarından biri Yeni-Platonculuktur. Bu teori ilk kez olarak araştırmalarını Mısır'da İskenderiye'de gerçekleştirmiş olan Plotinos (M. S. 205? - 270) tarafından geliştirilmiştir. Onun...

Platon’un Metafizik Teorisi

Platon'un Metafizik Teorisi Platon gerçek dünyanın kalıcı, sürekli ve değişmez olmak durumunda olduğu konusunda Parmenides ve Zenon'la hemfikirdi. Bununla birlikte, Platon aynı zamanda gerçek dünyanın tek bir kendilikten,...

Plüralist Çözümler

Plüralist Çözümler Zenon'dan bir kuşak sonra, gerçekliğin temel boyutları olarak hem değişme ve hem de sürekliliği kucaklayabilen metafizik te - oriler ortaya koyma teşebbüsünde bulunuldu. Empedokles, Anaxagoras ve...

Zenon’un Paradoksları

Zenon'un Paradoksları Zenon işte bunu kanıtlamak için, alışılmış hareket, değişme ve bölünme konsepsiyonlarımızın paradoksal olduğunu gösteren bir dizi argüman geliştirmiştir. Mantık ve metafizikte uzun süreli bir rol oynayan...

Parmenides’in Teorisi

Parmenides'in Teorisi Herşeyin değiştiği teorisinin yol açtığı birtakım güçlükler olduysa, karşıt görüşün yani, gerçekliği meydana getiren değişmez bir şeyin var olduğu görüşünün de neden olduğu önemli güçlükler olmuştur....

Herakleitos’un Teorisi

Herakleitos'un Teorisi Herakleitos (M. Ö. 540? - 475) değişmenin yegâne gerçeklik olduğunu öne süren bir metafizik teori geliştirdi. Herşey sabit bir akış içindedir, öyle ki onun ünlü...

Kalıcılık ve Değişme Problemi

Kalıcılık ve Değişme Problemi Küçük Asya'daki (bugünkü Türkiye'nin güneybatısındaki) Yunan kenti Milet'ten gelen Thales (M. Ö. 636? - 546?)'le başlayacak olursak, ilk Yunan filozofları "Gerçeklik nedir?" sorusuna...

Metafiziğin Kısa Tarihi

Metafiziğin Kısa Tarihi* Felsefeye yeni başlamış olanlara, metafizik başlangıçta felsefenin en ürkütücü dalı gibi görünür. Metafizik adının kendisi, zihinlerde sıradan hiçbir insan varlığından anlaması beklenemeye - cek kadar...

Egzistansiyalistler

Egzistansiyalistler Husserl ilk ve temel "morfolojik özlerin" tasviri işini, geometrideki gibi, kapalı ya da belirli çoklukları tanımlayan özlerin tasvirinden ayırmıştı; ama gündelik algısal dünyanın ya da yaşama dünyasının...

En Çok Okunanlar