Din Sosyolojisi

İZAFİYET, TEŞMİL (INCLUSIVISME), DİYALOG VE İŞBİRLİĞİ EĞİLİMLERİ DİNİ GRUPLAR ARASI İLİŞKİLER

İZAFİYET, TEŞMİL (INCLUSIVISME), DİYALOG VE İŞBİRLİĞİ EĞİLİMLERİ DİNİ GRUPLAR ARASI İLİŞKİLER Dinlerin arasındaki bu rekâbet ve çatışma eğilimi ve özellikle ay­nı bir dinin alt grupları ve...

Fonksiyonalist Eğilim – DİN SOSYOLOJİSİNİN DOĞUŞU

Fonksiyonalist Eğilim - DİN SOSYOLOJİSİNİN DOĞUŞU A. Malinotvski (1884-1942)’nin fonksiyonalist din antropolojisi anlayışı da A. Comte’tan beri gelmekte olan ve sosyal ilimlerde mübalağalı bir rol...

SOSYAL DEĞİŞMENİN FAKTÖRLERİ

SOSYAL DEĞİŞMENİN FAKTÖRLERİ ŞARTLARI VE AMİLLERİ Sosyal değişmenin nedenleri veya ona sebebiyet veren faktörler konusunda da bugüne kadar çeşitli görüşler öne sürülmüştür. Ameri­kalı sosyolog Johnson bunları...

Göçebe ve Çobanlar DİNÎ TUTUM VE DAVRANIŞLARI

Göçebe ve Çobanlar Göçebe hayatı ve hayvan yetiştiriciliğinin, insan topluluklarında belli bir hayat tarzına tekâbül ettiği bilinmektedir. Hattâ, XIV yüzyıl­da büyük İslâm bilgini İbn Haldûn,...

Sosyolojide Karşılaştırma Çeşitleri

Sosyolojide Karşılaştırma Çeşitleri Tıpkı genel sosyolojide olduğu gibi, din sosyolojisinde de üç türlü karşılaştırma söz konusu olabilir: 1) Tarihî Karşılaştırma, 2) Etnolojik karşılaştırma, 3) İstatistik karşılaştırma. Tarihî karşılaştırma, dinler...

Modern Dönemin Öteki Bazı Değişim Sorunları

Modern Dönemin Öteki Bazı Değişim Sorunları İslâm dünyasının modern Batı Medeniyeti ile karşılaşması, sosyo­ekonomik değişim sorunlarının yanı sıra başka birçok toplumsal, kül­türel ve dinî değişim...

KARMAŞIK TOPLUMLARDA SOSYAL FARKLILAŞMA, TABAKALAŞMA VE DİN

KARMAŞIK TOPLUMLARDA SOSYAL FARKLILAŞMA, TABAKALAŞMA VE DİN Tıpkı ilkel ve az farklılaşmış toplumlarda olduğu gibi, daha ileri ve karmaşık toplumlarda da meşguliyet, mevki, durum ve...

Dolaysız Gözlem

Dolaysız Gözlem Günün olaylarını olduğu gibi doğrudan doğruya müşahede etmek demektir. Bir başka deyişle dolaysız gözlem, toplumda yaşayan dinî gerçeğin dolaysız olarak gözlenmesinden ibarettir. Bu...

Dinî Grup İle Siyasî Grubun Özdeşliği

Dinî Grup İle Siyasî Grubun Özdeşliği Din ile devlet ilişkileri bakımından üzerinde durmamız gereken birinci tip, organik cemâat bağları ile dinî bağların ayniyet arz ettiği...

Dinin Sosyolojik Manası

Din sosyolojisi, dinin sosyolojik manasıyla ilgili bir sosyal bilim dalıdır. Dinin sosyolojik manası, dini sosyolojik zaviyeden ele almayı; anlamayı, tasvir etmeyi, yorumlamayı; dinin toplumsal gerçekliğini; sosyal...

İSLÂMİYET VE DİN SOSYOLOJİSİ

İSLÂMİYET VE DİN SOSYOLOJİSİ slâm dininin insanlara tebliğ edilmesinden ve yayılmasından itibaren Müslüman âlimlerin ve araştırıcıların bütün Orta Çağ boyunca, müstakil ve deneysel ve objektif...

Örf ve Adetler; Gelenek ve Görenekler

Örf ve Adetler; Gelenek ve Görenekler Örf (tnoeurs) ve âdet (coutume)ler, insan toplumlarmda uzun süre tekrarlanma ve yaygınlaşma sûretiyle kendiliklerinden oluşan ve toplum içindeki ilişkileri...

DİN VE SOSYAL BÜTÜNLEŞME

DİN VE SOSYAL BÜTÜNLEŞME sosyoloji tarihi ile meşgul olanların dikkatini çeken önemli husus­lardan biri, toplumla ilgili en orijinal görüşlerin, sosyal olayların realitesinin insanlar üzerindeki nüfuzunu...

SOSYAL DEĞİŞMENİN ÇEŞİTLERİ

SOSYAL DEĞİŞMENİN ÇEŞİTLERİ Sosyal değişme, sosyologlar tarafından muhtelif kriterlere göre çeşitli tasniflere tabi tutulmaktadır. Meselâ, bazıları değişmeyi “kali- tatif’ (keyfi- yetle ilgili) ve “kantitatif’ (kemmiyetle...

Max Weber’in Tarihî ve Sistematik Din Sosyolojisi

Max Weber’in Tarihî ve Sistematik Din Sosyolojisi Din olaylarının sosyolojik olarak incelenmesinin özel bir araştırma alanını teşkil etmesi şeklinde ortaya çıkan bu olayda ise en...

Etnolojik Akımın Tekâmülcü Din Nazariyeleri – Din Sosyolojisinin Doğuşu

Etnolojik Akımın Tekâmülcü Din Nazariyeleri Bununla birlikte, A. Comte’un pozitivizminden kaynaklanmakta olup, H. Spencer’de daha da sistemleştirilmek istenen dinî tekâmül fikri ve özellikle Onun dinlerin...

İtizali Gruplar ve Mezhepler – Dini Gruplar Sosyoloji

İ’tizâlî Gruplar ve Mezhepler Ayrılıkçı Gruplar ve Mezhepler - Dini Gruplar Sosyoloji Dinî ikaz, itiraz ve protestolar yerine göre ana dinî cemâatten bir kopuşu da ifade...

Tekâmülcü Din Nazariyelerine Tepkiler – Din Sosyolojisi

Tekâmülcü Din Nazariyelerine Tepkiler Dinlerin menşeini ister animizmde ister natürizmde isterse büyüde görsünler, bütün bu ilk tekâmülcü din nazariyeleri farklı derecelerde de olsa müşterek bir...

Bilgi ve Belgeleri tartışma – Dolaylı Gözlemin İkinci Safhası

Bilgi ve Belgeleri tartışma Dolaylı gözlemin ikinci safhası, toplanan bilgi ve belgelerin doğruluk ve güvenilirlik derecelerinin tartışılmasıdır. Çünkü geçmişe ait bir şahitlik doğru olabileceği gibi...

DİN KELİMESİNİN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI

DİN KELİMESİNİN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI Etimolojik ve semantik bakımlardan Arapça’da “din” kelimesinin, “de-ye-ne” veya “dâ-ne” kökünden geldiği ve genellikle üç muhtelif kaynağa dayanan farklı manâları ifade...

Din Sosyolojisinin Doğuşu ve Gelişimi

Sosyolojinin sistemleşmesi, kurumsallaşması ve kendini ‘felsefe’den sıyırarak bağımsız bir bilim haline gelmesi 19. yüzyılın ortalarında gerçekleşmiştir. İlk defa Aguste Comte (1839) tarafından kullanılan sosyoloji kelimesi, Latince “socio”...

Sırf Dinî Gruplar

Sırf Dinî Gruplar Yukarıda işaret edildiği gibi, dinî grupların ikinci çeşidi olan sırf dinî gruplar üyelerini her şeyden önce din bağı ile birbirine bağlamış topluluk...

ÇEŞİTLİ TOPLUM TİPOLOJİLERİ

ÇEŞİTLİ TOPLUM TİPOLOJİLERİ Sosyologlar toplumları çeşitli şekilde tiplere ayırmaktadırlar. Esa­sen toplumları belli kriterlere göre tasnif etme işi oldukça eskidir. İs­lâm bilginlerinden meselâ Fârâbî onları “Fazıl...

TARİHÎ, TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE DİNÎ ARKA-PLAN

TARİHÎ, TOPLUMSAL, KÜLTÜREL VE DİNÎ ARKA-PLAN 'jrarihî perspektiften bakıldığında, milattan önceki dönemlerden «K başlayarak, Adriyatik’ten Çin Denizi’ne kadar uzanan çok geniş bir coğrafyada, oldukça dinamik...

Muhafazakâr Fonksiyonu Altında İslâmiyet

Muhafazakâr Fonksiyonu Altında İslâmiyet Böylece, Abbâsîler döneminin ortalarında İslâm medeniyeti ke­mâle ererken, İslâm ümmeti de, uzun mücadeleleri müteakip Sünnîli­ğin hakimiyeti altında çeşitli kurumlan, yerleşmiş tavır...

En Çok Okunanlar