Din Sosyolojisi

G. Le Bras’ın Dini Morfoloji Araştırmaları

G. Le Bras’ın Dini Morfoloji Araştırmaları Fransız din sosyologu G. Le Bras, yüzyılımızda etnolojik ve tarihî yönelimli bir din sosyolojisi eğiliminin geniş ölçüde aşılarak, günümüz toplumlarında sosyolojinin bakış açıları ve yaklaşım yöntemlerinden hareketle dinî tecrübenin...

HOŞGÖRÜ VE ÇOĞULCULUK EĞİLİMİ DİNİ GRUPLAR ARASI İLİŞKİLER

HOŞGÖRÜ VE ÇOĞULCULUK EĞİLİMİ DİNİ GRUPLAR ARASI İLİŞKİLER Anlaşılan, bu tür bir fanatizm ve hoşgörüsüzlüğün tam karşısında yer alan ve dinine hürriyet içerisinde inanmak ve onu serbestçe yaşa­mak veya başkalarının inançları, kanaatleri, düşünceleri, davranışları ve...

Yerleşik Grupların DİNÎ TUTUM VE DAVRANIŞLARI

Yerleşik Grupların DİNÎ TUTUM VE DAVRANIŞLARI Yerleşik Gruplar Göçebelikten yerleşikliğe geçiş ve yerleşik hayat da kendine has bir hayat formuna veya daha doğrusu formlarına sahip olup, böylesi- ne bir intikal ve yerleşik hayatin dinî yaşayış, tutum...

İslamiyet Ve Din Sosyoloji

İslâm dininin insanlara tebliğ edilmesinden ve yayılmasından itiba­ren Müslüman âlimlerin ve araştırıcıların bütün Orta Çağ boyun­ca, müstakil ve deneysel ve objektif bir din sosyolojisi ilminin hazırla- nışma nasıl öncülük ettiklerine yukarıda işaret etmiştik. Aynı...

GÜNÜMÜZDE DİN SOSYOLOJİSİ VE BU ALANDA ORTAYA ÇIKAN BELLİ BAŞLI EĞİLİMLER

GÜNÜMÜZDE DİN SOSYOLOJİSİ VE BU ALANDA ORTAYA ÇIKAN BELLİ BAŞLI EĞİLİMLER Uzun bir hazırlık dönemini müteakip, tarihinin başlangıcından itibaren sosyoloji, dinî olayların tetkikine yöneldiği gibi, yeni disiplin ilerleyip, onun araştırma metotları da mükemmelleştikçe bu eğilim daha da...

J. Wach’ın Fenomenolojik, Formel ve Sistematik Din Sosyolojisi

J. Wach’ın Fenomenolojik, Formel ve Sistematik Din Sosyolojisi Kendini Hıristiyan dünyası ile sınırlayarak, Hıristiyan cemâatleri ve onların sosyal ve ahlâkî anlayışlarını incelemiş bulunan Troeltsch’un yukarıdan beri özetlemeye çalıştığımız bu görüşleri ise kendisinden sonra din sosyolojisi...

SOSYAL GRUPLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE ÇEŞİTLERİ

SOSYAL GRUPLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE ÇEŞİTLERİ İnsan sosyal bir varlıktır. Bu bakımdan, insanlık tarihinin ne ka­dar eski devirlerine indirse inilsin, yeryüzünün her yerinde insanla­rın daima birtakım topluluklar veya gruplar halinde yaşadıkları mü­şahede edilmektedir. Hal böyle...

Dinî Grup İle Siyasî Grubun Özdeşliği

Dinî Grup İle Siyasî Grubun Özdeşliği Din ile devlet ilişkileri bakımından üzerinde durmamız gereken birinci tip, organik cemâat bağları ile dinî bağların ayniyet arz ettiği topluluk şekillerinde rastlanan ilişki şeklinden ibarettir. Yukarıdaki bölümlerde gördüğümüz üzere,...

Din Sosyolojisinde Dini Grup Tipolojileri

   Bu noktada Hıristiyanlığın dışındaki diğer dinler pek itibara alınmamıştır. Batılı din sosyologları genel olarak dini grupları; topluma verilmiş birer cevap, birer sosyal realite ve sosyalleşme çabaları olarak algılamaktadır. Bu durum Batı’da birçok dini grubun...

DİN SOSYOLOJİSİNİN DOĞUŞU – ORTAYA ÇIKIŞI

DİN SOSYOLOJİSİNİN DOĞUŞU - ORTAYA ÇIKIŞI DİN SOSYOLOJİSİNİN SİSTEMATİK YE BAĞIMSIZ BİR BİLİMSEL DİSİPLİN OLARAK ORTAYA ÇIKIŞINA HAZIRLIK. İslâm dünyasında din sosyolojisine hazırlık mahiyetindeki eserler ve mütefekkirlerden söz ederken yalnızca yukarda bahsedilenlerle yetinmek ve başka hiçbir...

Sosyal Yapı Nedir ?

Sosyal Yapı Nedir Bir şeyin yapısı, parçaları arasındaki nisbeten sabit ilişkilerdir. Sosyal yapı da, bir toplumun yerleşik iç teşkilâtını, üyeleri arasındaki nisbeten sabit münasebetleri ifade eder. Toplumun sosyal yapısına, fizikî ve kültürel unsurlar dahildir. Toplumların...

E. Tylor’ın Animizm Nazariyesi – Din Sosyolojisinin Doğuşu

E. Tylor'ın Animizm Nazariyesi Nitekim tekâmülcü din nazariyesini savunanlardan biri de İngiliz antropoloğu E. Tylor (1832-1917) olmuştur. Gerçi Tylor bu fikirleri ilk olarak kendisinin bulup ortaya attığını iddia etmiş ve bu nedenle de Spencer ve...

Karizmatik Bir Grup Olarak İlk Dinî Cemâat – Dini Gruplar

Karizmatik Bir Grup Olarak İlk Dinî Cemâat Kuşkusuz, ilk dinî cemâat mensuplarının yeni dinî gruba girmele­rinde çeşitli yan faktörlerin etkisinden söz edilebilir. Ancak, onları din kurucusunun etrafında toplanmaya sevk eden esas amilin yeni dinin orijinal...

SOSYAL DEĞİŞMENİN ÇEŞİTLERİ

SOSYAL DEĞİŞMENİN ÇEŞİTLERİ Sosyal değişme, sosyologlar tarafından muhtelif kriterlere göre çeşitli tasniflere tabi tutulmaktadır. Meselâ, bazıları değişmeyi “kali- tatif’ (keyfi- yetle ilgili) ve “kantitatif’ (kemmiyetle ilgili) değişme şeklinde ikiye ayırmaktadır. Aynı şekilde, madem ki değime,...

DÎNLE SOSYAL DEĞİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİLER

DÎNLE SOSYAL DEĞİŞME ARASINDAKİ İLİŞKİLER Din ve toplum arasındaki ilişkilerin karşılıklı olmasının, din ile toplumsal bir olay olan sosyal değişme arasındaki ilişkiler konusunda belirleyici bir rol oynadığını öncelikle belirtmeliyiz. Böyle olunca, din ile sosyal değişme...

Örf ve Adetler; Gelenek ve Görenekler

Örf ve Adetler; Gelenek ve Görenekler Örf (tnoeurs) ve âdet (coutume)ler, insan toplumlarmda uzun süre tekrarlanma ve yaygınlaşma sûretiyle kendiliklerinden oluşan ve toplum içindeki ilişkileri yöneten bir tür sosyal normlardır. Mamafih onlar, bir toplumdan ötekine...

Dinî tecrübenin üç ana tezahür sahası­

Fransız din sosyoloğu G. ie Bras, dinî hayat içerisinde üç ana ke­sim ayırt etmektedir ki, bunlar dinî tecrübenin üç ana tezahür sahası­nı oluşturmaktadır. Bunlar sırasıyla: “Dinî birlikle ilgili” (communiel), “Sivil”, ve “Süpranatürel” kesimlerdir. Bunlardan birincisi,...

Sosyal Hareket Nedir ?

Sosyal Hareket Nedir ? Toplumdaki sosyal değişmelerin önemli bir tezahür biçimini, sosyal hareketler oluşturmaktadır. Sosyal hareketler, toplumda yeni bir hayat tarzını, yeni bir modeli oluşturmak için eylemde bulunan kol- lektif davranış biçimleridir; çok çeşitli nedenlerden...

Sırf Dinî Gruplar

Sırf Dinî Gruplar Yukarıda işaret edildiği gibi, dinî grupların ikinci çeşidi olan sırf dinî gruplar üyelerini her şeyden önce din bağı ile birbirine bağlamış topluluk şekilleridir. Bu demektir ki, bu tür gruplarda manevî ve dinî...

Göçebe ve Çobanlar DİNÎ TUTUM VE DAVRANIŞLARI

Göçebe ve Çobanlar Göçebe hayatı ve hayvan yetiştiriciliğinin, insan topluluklarında belli bir hayat tarzına tekâbül ettiği bilinmektedir. Hattâ, XIV yüzyıl­da büyük İslâm bilgini İbn Haldûn, bedevî yani göçebe hayatını, ha- zarî yahut medenî hayat yani...

KOLEKTİVİST TOPLULUKLAR VE MİLLÎ DİNLER

KOLEKTİVİST TOPLULUKLAR VE MİLLÎ DİNLER İnsanlığın dinî tarihi aracılığı ile sahip bulunduğu dinî miras göz önünde tutulduğunda, din ve toplum ilişkileri açısından dikkate de­ğer olan hususlardan biri şudur ki, dinî yaşayış, bu tiplerin her birine...

Dinî tecrübelerin objektifleştikleri boyutlar

Pinard de la Boullaye, dinî olaylara şu üç perspektiften yaklaşıl­ması gerektiğini ifade ederken, dinî tecrübelerin objektifleştikleri üç boyuta işaret etmekteydi: Dinî olayların sosyal-psikolojik tezahürleri, Teşkilatın dinî cemâat üzerindeki etkileri, Dinî cemâatlerin toplumla münasebetleri. Ch. Glock,...

DİNİN KİŞİSEL ve TOPLUMSAL FONKSİYONLARI

DİNİN KİŞİSEL ve TOPLUMSAL FONKSİYONLARI Dinin, toplumlarm sosyo-kültürel organizasyonu içindeki önemli mevkiî sebebiyle Bacon, “Din insanlığın en önemli bağıdır” demekte­dir. Nitekim Bergson da, hangi sebeple sosyal olursa olsun, her halü­kârda dinin bir ‘toplumsal rolü’nün bulunduğunu,...

En Çok Okunanlar