Karl Magnus Bergbohm kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

30

Karl Magnus Bergbohm kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1849-1927) Alman hukuk felsefecisi. Devletler hukukunda pozitivist görüşün savunucularındandır. 18 Eylül 1849’da Riga’da. doğdu. 12 Kasım 1927’de Bonn’da öldü. İsveç kökenli bir ailenin çocuğuydu. Babası tüccardı. 1874’te Dorpat Üniversitesi’ni bitirdi. 1875-1876 arasında Berlin ve Leipzig üniversitelerinde hukuk öğrenimi gördü. 1876’da Dorpat Üniversitesi’den devletler hukuku alanında doktora aldı. 1877’de doçent oldu ve devletler huku­ku, kilise hukuku ve hukuk felsefesi dallarında ders verdi. 1893’te Marburg Üniversitesı’nde profesör oldu. 1885-1897 arasında Devletler Hukuku Enstitü­sü üyeliği yaptı.

Bergbohm, 1877’de yayımlanan Staatsvertraege und-Gesetze ah Quellen des Völkerrechts (“Devletler Hukukunun Kaynakları Açısından Antlaşmalar ve Yasalar”) başlıklı tezinde devletler hukukunun daya­nağının devletin tek taraflı iradesi olduğunu ileri sürmüştür. Bergbohm’un bu savı daha sonra Jellinek tarafından geliştirilerek “devletin diğer devletlerle ilişkilerinde kendisini ancak kendi iradesiyle bağlaya­bileceği” biçiminde ortaya konmuştur. Bergbohm bu bağlamda “kendi kendini sınırlama” (auto-limitation) kuramım ortaya atan pozitivist hukukçulara öncülük etmiştir.

Bergbohm’a göre devletler hukukunun kaynak­ları devletler arasındaki antlaşmalar ve genel hukuk ilkeleridir. Bergbohm antlaşmaların devletler hukuku kaynağı sayılabilmesi için genel ve soyut hukuk kuralları koyması gerektiğini savunmuş, yalnızca iki devlet arasında akdedilmiş antlaşmaların, bu iki devle­ti bağlamakla birlikte, devletler hukuku kaynağı sayılamayacağını ileri sürmüştür. Böylece “kanun antlaşmalar” (Vereinbarungen) ve akit antlaşmalar (Vertraege)arasında bir ayrım yapmıştır.

Bergbohm devletler hukukunun kodifikasyonunu ütopik bir çaba olarak değerlendirmiş ve çalışmala­rını antlaşmalar üzerine yoğunlaştırarak “silahlı taraf­sızlık” doktrinini geliştirmiştir.

YAPITLAR (başlıca):

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 15. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983