Johann Heinrich Lambert Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

44

LAMBERT, Johann Heinrich (1728-1777)

Alman matematik, fizik, astronomi bilgini ve filozof. Parlaklık, evrenin yapısı ve n sayısının irrasyonelliğine ilişkin çalışmalarıyla tanınır.

26    Ağustos 1728’de Alsace bölgesindeki Mülhausen’de (bugün Fransa’da Mulhouse kenti) doğdu, 25 Eylül 1777’de Berlin’de öldü. İki kuşak önce İsviçre’ den Mülhausen’e göç etmiş Calvinist bir aileden geliyordu. Ailesinin yoksulluğu yüzünden on iki yaşında çalışmaya başlamasıyla yarıda kalan öğrenimini, yalnızca kendi çabasıyla sürdürmeyi başardı. 1748’de Chur’de varlıklı bir ailenin çocuklarının özel öğretmeni olarak çalışmaya başladı. Yanında çalıştığı ailenin kitaplığından yararlanma olanağı bulduğu bu dönemde çeşitli konulardaki bilgilerini yetkinleştirmekle kalmadı, adının bilim çevrelerinde duyulmasını sağlayan araştırmalar, deneyler ve gözlemler de gerçekleştirdi. Aynı yıllarda Basel’deki İsviçre Bilim Rurumu’nun üyeliğine seçildi. 1756’da öğrencileriyle birlikte çıktığı, iki yıl süren bir eğitim gezisi sırasında uğradığı çeşitli kentlerde ünlü bilim adamlarıyla tanışmak, onların derslerini izlemek, çalışmalarını incelemek ve ilk kitabını yayımlatmak olanağı buldu. 1758’de Chur’deki görevinden ayrıldı ve beş yıl süren yoğun bir çalışma dönemine girdi. 1762’de Münih’te, Bavyera Bilimler Akademisi’nin kurulması çalışmalarını yönetmekle göreviendirildiyse de, kısa bir süre sonra bu görevi bırakıp İsviçre’ye döndü. 1765’te Berlin’deki Prusya Bilimler Akademisi’nde çalışmaya başladı. Akademiyi Avrupa biliminin en önemli odaklarından birisi konumuna getiren Büyük Friedrich’in kısa bir süre içinde hayranlığını kazanmayı başaran Lambert, yaşamının kalan bölümü boyunca hiç ayrılmadığı akademide, sayıları yüz elliyi bulan bilimsel çalışmalarını kendi sınıfının yanı sıra başka bilim adamlarının sınıflarında da okuma hakkına sahip olan tek üyeydi.