Jakob Friedrich Fries Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

26

FRIES, Jacob (1773-1843) Alman, filozof ve tanrıbilimci. Gerçeklerin duyularla değil sezgiyle kavranabileceği görüşünü savunarak Jacobi’nin bilgi kuramını geliştirmiştir.

Fries Jacob Friedrich, 23 Ağustos 1773’tePrusya’ nın Barby ilinde doğdu, 10 Ağustos 1843’te Jena’da öldü. İlköğrenimini “Moravyalı Kardeşler Tarikatı” adı verilen bir kurumda, din bilgileri edinerek bitirdi. 1886’da Leipzig’e gitti.-Garv’dan’ mekanik, fizik ve felsefe, Platener’den ruhbilim, sonra Jena Üniversitesi’nde, Fichte’den felsefe okudu. Burada Kant felsefesini daha yakından tanıma olanağı buldu. Bir süre İsviçre’de eğitmen olarak görev aldı. De Intellectualis Intuitione (“Sezgi Anlığı Üstüne”) adlı çalışmasıyla doçent oldu. 1805’te Heidelberg Üniversitesi’nde felsefe ve matematik okutmakla görevlendirildi. 1816’da Jena Üniversitesi’nde fizik ve matematik okuttu. Bir süre görevden ayrılmak zorunda kaldı, 1825’te yeniden Jena Üniversitesi’nde profesör olarak çalışmaya başladı. Bu görevini 1838’e değin sürdürdü.

Fries’in felsefeye yaklaşımı ilkin tanrıbilim, sonra Kant ve Jacobi’nin görüşlerini incelemekle başlamıştır. Kant’ın felsefesinden eleştiriyi, Jacobi’nin düşünce dizgesinden inanı temel olarak alan Fries’in çalışma odağını bu iki filozofu birbiriyle uzlaştırma girişimi oluşturur. Kant’m eleştirisinde usun egemenliğini, gerçekleri kavramak için yeterli bulmayan Fries, Jacobi’nin sezgi kuramım, kendi anlayışına daha yatkın görerek felsefe sorunlarının, özellikle bilginin aydınlığa kavuşturulmasında yöntem olarak benimsemiştir. Fries, bilgi sorununun çözümünde bütün gücünü sezgiye bağlamış, sezgiyi, bilmenin, anlamanın temel ilkesi saymıştır.