Jacques Bertillon kimdir? Hayatı

20

Jacques Bertillon kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1851-1922) Fransız istatistikçi ve sosyolog. Nü­fus sorunları ile ilgili çalışmalarıyla tanınmıştır. 11 Kasım 1851’de Paris’te doğdu. 7 Temmuz 1922’de Valmondois’te öldü. Tıp eğitimi gördü. 1870’lerde istatistikle ilgilenmeye başladı ve Annales de demographıe Internationale (“Uluslararası De­mografi Yıllığı”) dergisinde değişik toplumlardaki boşanma ve intihar oranlarını karşılaştıran makaleler yazdı. 1882 yılında bu-derginin editörü oldu. 1883’te Paris İstatistik Bürosu’nun müdürü oldu ve bu görevini 1913 yılına kadar sürdürdü, istatistikle ilgili konularda hükümete önerilerde bulunan bir kuruluş olan Conseil Superieur de la Statistique’de (Yüksek İstatistik Konseyi) Paris İstatistik Bürosu’nun temsil­cisi olarak görev aldı. Bu yıllarda Paris’teki Antropo­loji Yüksek Okulu’nda demografi profesörü oldu.

Uluslararası istatistik Enstıtüsü’nün kongrele­rinde önemli bir rol oynayan Bertillon bu kuruluşun 1885’ten itibaren yeniden faaliyete geçmesini sağladı. 1895 yılında College Libre des Sciences Sociales’in (Hür Sosyal Bilimler Yüksek Okulu) kurulmasına yardımcı oldu ve daha sonra burada demografi dersleri verdi. Rene Worms tarafından çıkarılan Uluslararası Sosyoloji Dergisi’nde çalıştı. 1897’de Socıete de statistıque de Paris’nin (Paris istatistik Derneği) başkanlığına getirildi. 1918’de Paul Coquemard ile birlikte doğum oranının artırılmasını ve büyük ailelerin teşvik edilmesini savunan La femme et l’enfant (Kadın ve Çocuk) dergisini kurdu. 1920’de kurulan Conseil Superieur de la Natalite’de (Doğum Oranı Yüksek Konseyi) etkin olarak çalıştı.

Bertillon doğum, ölüm, hastalık, evlilik ve bo­şanma gibi konular üzerinde araştırmalar yapmıştır. Yeni verilerin toplanması, verilerin değerlendirilmesi, yeni tekniklerin ve istatistik bilgilerinin daha geniş çapta uygulanması konularında öneriler geliştirmiştir. Sosyal sorunların çözümlemesinde niceliksel yöntem­ler uygulayarak sosyal bilimlerde istatistiğin artan ölçüde kullanılmasını sağlamıştır. Değişik ülkelerde istatistik verilerinin değerlendirilmesinde benzer sı­nıflandırmalar ve yöntemler kullanılması için çalış­mıştır. 1893 yılında ölüm nedenleri konusunda stan­dart bir uluslararası sınıflandırma sistemi olan “Bertil- lon Sınıflandırmasını geliştirmiş; birçok ülkede uy­gulanan bu sistem 1909 ve 1920 yıllarında onun önerilen doğrultusunda yemden gözden geçirilerek düzeltilmiştir.

Bertillon Fransa’da alkolizm ve nütııs azalması sorunlarıyla yakından ilgilenmiştir. 1910 yılında yaz­dığı bir raporda, aşırı tutumluluk, büyük ailelerin geçim güçlükleri, Fransız miras hukukunun özellikle­ri gibi olguları doğum oranının düşmesine yol açan nedenler arasında sıralamıştır.

Bertillon’un çalışmaları, Durkheim’in intihar ve boşanma olgularını inceleşen araştırmalarına temel oluşturmuştur.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 16. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983