İbrahim Maglayliç Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi

25

İbrahim Maglayliç Efendi (1861-1936) Bosnalı âlim, siyaset adamı.

25 Nisan 1861 ‘de Banyaluka’da (Bosna -Hersek) doğdu. Babası Banyafuka’da Maglayliç ailesinden Hacı İsmail Ağa’dır. İlk öğrenimini tamamladıktan sonra Banyaluka Medresesi’ne girdi. Burada özel­likle İsmail Üskübî’nin derslerine katıldı. Bosna- Hersek’in 1878’de Avusturya -Ma­caristan Krailığı’na ilhakına karşı koyan direnişçiler arasında bulundu ve aynı yıl tutuklanarak Avusturya- Macaristan Krallığı’nın kuzey bölgesinde bulunan OIomouc toplama kampına gönderildi. Bir­kaç ay tutuklu kalıp memleketine döndü ve hemen ardından öğrenimini sürdür­mek için İstanbul’a gitti (1878). Burada dokuz yıl dinî ilimleri tahsil etti. Manisalı Emin Efendi, Priştîneli İbrahim Efendi ve Üçmihraplı Hafız İbrahim Efendi gibi ho­calardan ders aldı.

1887’de ülkesine döndükten sonra Banyaluka’daki Feyziye Medresesi’ne ho­ca ve yönetici olarak tayin edildi. Bu gö­revinin yanı sıra 1898’de Banyaluka’daki rüşdiye okulunun idareciliğini de üstlendi. 1914 yılında Tuzla müftülüğüne getiri­lince öbür görevlerinden ayrıldı. 1918’de yeni kurulan Krallık Yugoslavyası’ndaki müslümanların siyasî, içtimaî ve dinî problemlerini çözmek amacıyla Bosna-Hersek’te arkadaşlarıyla bir siyasî parti oluşturmaya çalıştı. 1919’da kurulan Ju-goslovenska Muslimanska Organizacija (Yugoslavya Müslüman Teşkilâtı) adlı siyasî partinin ilk başkanı seçildi. 1920’deki par­lamento seçimlerinde milletvekili oldu. 1922’de partide anlaşmazlık çıkınca Jugoslovenska Muslimanska Narodna Organizacija (Yugoslavya Müslüman Halkı Teşkilâ­tı) adıyla ikinci bir parti kurdu. Ancak par­tisi seçimlerde başarısız olunca Maglay-liç’in siyasî hayatı sona erdi. Tuzla müf­tülüğü görevi 192S yılına kadar sürdü, aynı yıl Banyaluka müftülüğüne getirildi ve 1929’da emekliye ayrıldı.