İbn Haldun Sosyolojisi Özet

ASABİYET

İbn Haldun’un siyaset, mülk ve hatta amme hukukunun aslını asabiyet nazariyesi oluşturur. O, asabiyeti tarif ederken, “Himaye, müdafaa, mutalebe ve ortaklaşa yapılan her türlü içtimai faaliyet ve o sayede husule gelir. Memleketlerin zaptı, istilası, işgali, zaferlerin kazanılması bu şekilde tahakkuk eder” der. Demek ki asabiyet, kollektif his ve şuurdan doğan müşterek hareket etme anlayışı oluyor.

İbn Haldun’a göre iki türlü asabiyet vardır: Nesep ve sebep asabiyeti.  Sebep asabiyeti üçe ayrılır:

1- Vela: Köleler ve efendileri arasındaki asabiyet

2- Hilf: Samimi dostluk ve yardımlaşma üzerine asabiyet

3- Istısna: Bir tür devşirme, özel manada kullar, sultanın has dostları ve çevresi

İbn Haldun’a göre asabiyetin gayesi, tek kelime ile mülktür, iktidar olmaktır, hakimiyeti tesis etmek ve devlet kurmaktır.