I. Stefan Nemanyiç Kimdir, Hayatı, Dönemi, Hakkında Bilgi

19

STEFAN NEMANYİÇ I (? – 1200)

Ribnica’da (bugün Yugoslavya’da Titograd) doğduğu sanılmaktadır. Aynaros Dağı’nda öldü. Gençlik yıllarına ilişkin bilgiler oldukça abartmalı ve destansı niteliktedir. Babasının Raşka (bugün Yugoslavya’da) zupan lığına (Sırp kabilelerinin yerel yöneticiliği) getirilmesinin ardından Raşka’nın doğu sınırında prensliğini ilan etti. Prensliği Ras’tan (Novibazar) Niş yakınma dek uzanıyor, Toplitsa’yı, Aşağı Ibar vadisini ve Krushevatz (Krusevac) çevresindeki toprakları içeriyordu.

Stefan Nemanyiç, 1167’de Bizans İmparatorluğu’nun egemenliğini kabul ederekRaşka büyük zupan’ ı oldu. Bizans İmparatoru I.Manuel’e [Komnenos] bağlılığını bildirmiş olmasına karşın kısa bir süre sonra ayaklandı. 1171’de Bizans’ın Dalmaçya kıyılarına saldıran Venedik filosuna yardım etti. Bunun üzerine 1172’de üzerine bir ordu gönderildi. Kosova yakınlarında Pantino’da Bizans ordusunu yenilgiye uğrattıysa da müttefikleri Venedik ve Macar Krallığı’nın Bizans’la anlaşması üzerine tek başına kaldı. Aynı yıl gönderilen ikinci Bizans ordusu karşısında yenildi, ancak I.Manuel tarafından affedildi. 1180’de I.Manu-el’in ölümüyle ortaya çıkan taht kavgalarından yararlanarak Macar Kralı III.Bela ile birleşti ve Adriyatik kıyısında birçok Bizans kalesini fethetti. Bulgar Kralı I.İvan Asen ile ittifak kurarak olası Bizans saldırılarına karşı kendini güvenceye aldı. 1187’de Niş ve çevresini, 1189-1190 arasında da Üsküp; Prizren ve Tetovo’yu ele geçirdi. Bu arada 1189’da III. Haçlı seferine çıkan Kutsal Roma-Germen İmparatoru I.Friedrich Barbarossa’yı ülkesinde ağırlayarak ününün yayılmasını sağladı. 1190 sonlarında Bizans İmparatoru Il.İsaakios’a Morava Nehri kıyılarında yenildi. Ancak Kosova, İpek, Prizren, Baür, İşkodra ve Kotor’u egemenliği altında tutmayı başardı. Diğer yandan oğlu Stefan’ı İsaakios’un yeğeni Eudokia ile evlendirdi. İsaakios’un tahtından indirilmesinden sonra 25 Mart 1196’da Stefan da tahtından feragat etti. Aynaros (Athos) Dağı’nda oğlu Aziz Sava’nın yaşadığı manastıra çekilip keşiş oldu.

Stefan, Sırplar’ı Bizans egemenliğinden kurtararak 200 yıldan fazla süren Nemanyiç hanedanını kurmuş, güçlü bir Sırp Krallığı’nın ilk tohumlarını atmıştır. Venedik’le yakın ilişkiler kurması ticaretin gelişmesine yardımcı olmuştur. Dindar bir kişiliğe sahip olan Stefan, Sırbistan’da Hıristiyan kilisesinin etkisinin yayılmasında da önemli bir rol oynamıştır.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi