Hristo Botev kimdir? Hayatı

157

Hristo Botev kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1848-1876) Bulgar şair. Şiirleri ve siyasal etkinlikleriyle Bulgaristan’ın bağımsızlığı için çalışmıştır. 3 Ocak 1848’de Kalofer’de doğdu, 20 Mayıs 1876’da öldü. 1863’te eğitimini tamamlaması için Rusya ya, Odesa’ya gönderildi. Burada, Rus aydınları arasında yaygın olan milliyetçilikten ve sosyalist düşüncelerden etkilendi. 1867’de Osmanlı egemenli­ğine karşı çıkmak ve sosyalist düşünceleri yaymak amaçlarıyla Bulgaristan’a döndü, ancak hemen Roman­ya’ya kaçmak zorunda kaldı. Romanya’daki Bulgar göçmenleri arasında yaşadı. Stephan Stambulov ile birlikte bağımsızlık düşüncelerini yayan gazeteler, dergiler çıkardı, örgütlü çalışmalar yaptı. 1876 Mayıs’ı başlarındaki ayaklanmaya destek olmak için silahla­nan bir grup arkadaşıyla birlikte Bulgaristan’a girdi. 20 Mayıs günü Veslez Dağı yakınlarında Osmanlı birlik­leriyle yapılan silahlı çatışmada öldürüldü.

Rusya’da yaşadığı sırada Bakunin ve Çernişevski’nin etkisinde kalmıştı. Halk şarkılarının kullandığı dille yazdığı coşkulu şiirlerinde. Kilise düşmanlığını, zorbalığa isyan duygusunu, bağımsızlık, milliyetçilik ve toplumsal kurtuluş konularını işledi. Birçok şiiri baskı yönetimine karşı dağa çıkmış Bulgar komitacı­larının (haydutin) adına yakılmış halk deyişlerini hatırlatır. Yurt dışındaki Bulgar göçmenlerinin yurt­severlik duygularına seslenen şiirleri ise, yurdunun kurtuluşu için gerekirse ölmeyi göze alan güçlü bir inancı yansıtır.

Çok genç yaşında ölen Hrısto Botev çağdaş Bulgaristan’ın saygı ve sevgiyle benimsediği bir şair olmuş, güçlü ve coşkulu şiirleri genç kuşakları-derin­den etkilemiştir.

Pesni i Stihove, 1875, (“Şarkılar ve Şiirler”).

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 19. cilt, Anadolu yayıncılık, 1984