Hocazade Mehmed Muhyiddin Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi

29

Hocazâde Mehmed Muhyiddin (1859-1949) Bulgaristan Müslümanlarının seçimle göreve gelen ilk başmüftüsii.

Şumnu’da doğdu. Uzun yıllar Şumnı-da müftü ve Eskicami Medresesi’nde mü­derris olarak görev yapan Hacı Hüseyin Efendi’nin oğludur. Babası ulemâdan ol­duğu için Hocazâde diye tanınır. İlk öğre­nimini Şumnu’da tamamladıktan sonra İstanbul’a giderek medrese tahsiline de­vam etti. İstanbul’dan icazet alıp dönme­sinin ardından babasının yerine Şumnu müftüsü oldu. Ayrıca Eskicami Medrese­si’nde Müderris Ali Rızâ Efendi ile birlikte müderrislik yaptı.

Bulgaristan’ın Osmanlı Devleti’nden ayrılma sürecinin başlarında 2 Temmuz 1880 tarihinde Bulgaristan prensinin ta­limatıyla mevcut kadılıklar kaldırılarak görevleri müftülere bırakılmış, bu ka­rar sonucunda müslümanlann nüfu­sun çoğunluğunu teşkil ettiği bölgeler­de il ve ilçe müftülükleri, ayrıca Sofya’­da bir merkez müftülüğü (baştnüftülük) ihdas edilmiştir. Hocazâde 1905 yılında merkez ve Sofya müftüsü olarak göre­ve başladı. Osmanlı Devleti ile Bulgar yetkilileri arasında 19 Nisan 1909’da İstanbul Protokolü imzalandı. Anlaşmaya Sofya’da bulunacak bir başmüftülük ve bölge müftülükleriyle ilgili bir madde eklenerek çalışma şartları tesbit edil­di. Bu maddeye göre, Bulgaristan’daki müftülerin faaliyetleri konusunda İstan­bul’daki meşihat makamı ile Bulgaristan Mezhepler Bakanlığı arasında aracılık yapmakla yükümlü kılınan başmüftü san­cak  müftüleri arasından beş yıllığına seçilecekti. Seçimie gelen başmüftü ile bölge müftüleri meşihat makamına bağlı sayılıyordu.