Hideki Yukawa Kimdir, Hayatı, Biyografi, Hakkında Bilgi

28

YUKAVA, Hideki (1907-1981)

Japon, fizikçi. Çekirdek kuvvetlerinin taşıyıcısı olan “pi mezonları”nın varlığını öngören kuramsal çalışmalarıyla tanınır.

23    Ocak 1907’de Tokyo’da doğdu, 8 Eylül 1981’de Kyoto’da öldü. 1929’da Kyoto Üniversitesi’ ni bitirip, aynı üniversitede üç yıl araştırmacı olarak çalıştıktan sonra öğretim görevine atandı. 1933’te görev aldığı Osaka Üniversitesi’nde 1936’da yardımcı profesörlüğe getirildi. 1938’de doktora derecesini alan ve ertesi yıl Kyoto Üniversitesi’nde fizik profesörü olan Yukava 1948’de ABD’ye giderek bir yıl Princeton’daki Institute for Advanced Study’de, daha sonra New York’taki Columbia Üniversitesi’nde konuk profesör olarak ders verdi. 1953’te ülkesine dönerek, o tarihten 1970’e değin Kyoto Üniversitesi’nde fizik profesörlüğünü ve Temel Fizik Araştırmaları Enstitüsü’nün yöneticiliğini yürüttü. Emekliye ayrıldığı 1970’ten ölümüne değin Kyoto ve Osaka üniversitelerinde emeritus profesör olarak araştırmalarını sürdüren Yukava, birçok ulusal ve uluslararası ödülün yanı sıra, mezonların varlığını öngören çalışmaları nedeniyle 1949 Nobel Fizik Ödülü’nü almıştır.

Nötronun 1932’de bulunmasından hemen sonra, Wigner ve Heisenberg, çekirdekteki nötron ve protonları bir arada tutan kuvvetlerin çok kısa erimli (etki uzaklığı 10 ‘2 cm’den küçük) olması ve belli kütlede bir parçacık değiş tokuşuyla kendini göstermesi gerektiğini öne sürmüşlerdi. Bu parçacığın niteliklerini kuramsal olarak belirleyen Yukava, 1925’te yayımladığı çalışmasında, “mezon” adını verdiği bu parçacığın kütlesinin 200 elektron kütlesi dolayında olacağını öngördü. Ayrıca, çekirdekteki nötron-nötron ve proton-proton etkileşmelerinin, nötron-proton etkileşmesiyle aynı erim ve şiddette olması gerçeğinden yola çıkarak, artı ve eksi yüklü mezonların yanı sıra yüksüz mezonların da bulunması gerektiğini öne sürdü. 1937’de Anderson’un kozmik ışınlar arasında rastladığı ve “mü mezonu” ya da “müon” adım verdiği 206 elektron kütlesindeki parçacığın başlangıçta Yukava’nın öngördüğü parçacık olduğu sanıldıysa da, müonların çekirdekle kuvvetli etkileşime girmemeleri ve bozunma sürelerinin uzun olması nedeniyle bu kanının doğru olamayacağı sonucuna varıldı. 1947’de Powell gene kozmik ışınlar arasında yeni bir parçacık buldu ve “pi mezonu” ya da “pion” adı verilen, 280 elektron kütlesindeki bu parçacığın Yukava’nın mezonu olduğu kısa sürede anlaşıldı. Sonradan pionun artı yüklü, eksi yüklü ve yüksüz türlerinin varlığı da deneysel olarak saptandı.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi
vikipedi