Herbert Feis Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

32

FEIS, Herbert (1893-1972) ABD’li iktisat tarihçisi. İki dünya savaşının nedenleri ve soğuk savaş dönemine ilişkin araştırmalarıyla tanınmıştır.

7 Haziran 1893’te New York’ta doğdu, 2 Mart 1972’de Florida Eyaleti’nde Winter Park’ta öldü. 1916’da New York Üniversitesi City College’da öğrenimini tamamladıktan sonra 1921’de Harvard Üniversitesi’nden iktisat dalında doktorasını aldı.

1922-1925 arasında Kansas Üniversitesi’nde doçent, 1926-1929 arasında da Cincinnati Üniversitesi’nde bölüm başkanı olarak çalıştı. 1931’den sonra üst düzeyde çeşitli devlet görevleri yaptı.

Feis, 1930’da yayımlanan Europe, the World’s Banker, 1870-1914 (“Avrupa, Dünyanın Bankeri, 1870-1914”) adlı ilk önemli yapıtında I.Dünya Savaşı öncesinde Almanya, Ingiltere ve Fransa gibi ülkelerden diğer ülkelere sermaye akışının özelliklerini, borçlu duruma düşen ülkelerle alacaklı ülkelerin ilişkilerini ve dış yatırımların niteliğini ele aldı.

I.Dünya Savaşı’na yol açan nedenler arasında ülkelerarası iktisadi rekabetin önemine dikkat çekti. 1950-1961 arasında II.Dünya Savaşı tarihini özellikle diplomatik ilişkiler açısından incelediği 5 ciltlik yapıtını yazdı.Pearl Harbour baskınından başlayarak ABD ve Japonya arasında savaşın çıkmasına yol açan süreci, ABD’nin Çin’de izlediği siyaseti, ABD, İngiltere ve SSCB arasında savaş dönemi ilişkilerini, ABD’nin atom bombasını kullanma kararını almasını ve soğuk savaş dönemini ayrıntılarıyla ele aldı. Dizinin Bet-ween War and Peace:The Potsdam Conference (“Savaş
ve Barış Arasında:Potsdam Konferansı”) adlı dördüncü kitabıyla 1961’de Pulitzer Tarih Ödülü’nü kazandı.

II.Dünya Savaşı yıllarında Dışişleri Bakanlığımdaki görevi nedeniyle alman kararları ve gelişmeleri yakından inceleme olanağı bulan Feis’in kitaplarında resmi hükümet belgelerinden yararlanması başkentte tartışmalara neden olduysa da, kitapları II.Dünya Savaşı dönemine ışık tutan önemli çalışmalar olarak değerlendirildi.

• YAPITLAR (başlıca): Europe, the World’s Banker, 1870-1914, 1930, (“Avrupa, Dünyanın Bankeri, 1870-1914”); Churchill-Roosevelt-Stalin; The War They Waged and the Peace They Sought, 1957, (“Churchill-Roosevelt-Stalin; Sürdürdükleri Savaş ve Aradıkları Barış”); Betıoeen War and Peace: The Potsdam Conference, 1960, (“Savaş ve Barış Arasında: Potsdam Konferansı”); Japan Subdued; The Atomic Bomb and the End of the Pacific War, 1961, (“Boyuneğen Japonya; Atom Bombası ve Pasifik Savaşı’ nın Sonu”).

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi