Henri Boulainvilliers kimdir? Hayatı ve eserleri

24

Henri Boulainvilliers kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1658-1722) Fransız tarihçi. Feodal sistemin ve soylular sınıfının siyasi özgürlüğün koruyucusu olduğunu savunmuştur. Henri Comte De Boulainvilliers, 21 Ekim 1658’de Fransa’da Saint Saire’de doğdu. Yoksul düş­müş soylu bir aileden geliyordu. 1669’da girdiği Juilly Koleji’nde Fransız tarihi ve bilim alanında öğrenim gördü. Descartes, Spinoza, Newton ve Locke gibi değişik alanlardaki bilim adamlarının yapıtlarını oku­du. Daha sonra 1697’de orduya girdi, emekli olduktan sonra maliye ve Fransız soylular sınıfı üzerinde incelemeler yaptı, kitaplarının önemli bir bölümü ölümünden sonra yayımlandı. 23 Ocak 1722’de Paris’ te öldü.

Kendi ailesinin kökenini araştırırken Fransız soyluluğu üzerine bazı sonuçlara vardı. Bunları Histoire de l’ancien gouvernement de la France (“Eski Fransız Yönetiminin Tarihi”) adlı kitabında işledi. Feodal düzene karşı büyük hayranlık duyan Boulain­villiers, soyluların yerli halkı egemenliği altına alan Franklar’ın soyundan geldiğini ve daha sonra feodal beyler olarak halkın sıvası özgürlüklerinin koruyucu­su olduklarını savundu. Ona göre, krallarla, yendikle­ri ırkın soyundan gelen halkın işbirliği sonucu feodal sistem çökmüş ve despotizme yol açılmıştır. 1734’te Dubes bu tezin tarihsel olarak yanlışlığını kanıtlama­sına karşın Montesquieu ve diğer 18. yy reformcuları Boulainvilliers’nin tezini, temsili yönetimi savunmak için kullanmışlardır.

Boulainvilliers’nin XIV. Louis döneminin sonu­na kadar Fransa tarihini inceleyen Et at de la France (“Fransa’nın Durumu”) adlı yapıtı çok ünlüdür. Memoires presentes a Monseigneur le Duc d’Orleans (“Orleans Düküne Sunulmuş Bildiriler”) adlı yapıtın­da da Vauban ve Boisguillebert’in çalışmalarından esinlenerek bir mali reform tasarısının ana hatlarını çizmiştir.

Felsefe, astroloji ve din konularında da kitaplar yazan Boulainvilliers, dini ayinlere karşı çıktığı için Müslümanlık’ı Hırıstıyanlık’a yeğliyordu. Bu görüş­ler Vie de Mahomet, (“Muhammed’in Yaşamı”) adlı kitabında ele alınmıştır. Tarihle ilgili yazılarında, karşılaştırmalı bir yön­tem geliştirmiştir. Benzer bir yöntemi daha sonra, Montesquieu de kullanmıştır.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 19. cilt, Anadolu yayıncılık, 1984