Hafsa Sultan Kimdir, Hayatı, Ölümü, Mezarı, Türbesi, Nerede, Hakkında Bilgi

25

Hafsa Sultan (ö. 940/1534) Kanunî Sultan Süleyman’ın annesi.

Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur; elli altı yaşında vefat ettiği bilinmekte, bu­radan 1478 veya 1479 yılında doğmuş ol­duğu sonucuna varılmaktadır. Belgeler­de adının Ayşe Hafsa bint Abdülmuîn.

Hafsa Sultan’ın Sultan Selim Camii dıs avlusundaki yıkık türbesi – Fatih / İstanbul baba adının da Abdülmuîn’den başka Abdülhay ve Abdurrahman şeklinde geçmesi câriye olarak saraya girdiğini gösterir. Bazı kaynaklarda onu Kırım hanedanına veya Dulkadıroğulları’na bağlama gayre­ti görülürse de bu inandırıcı değildir.

Gençlik yıllarını kocası Yavuz Sultan Selim’in sancak beyi olduğu Trabzon’da ge­çirdi ve Şehzade Süleyman’ı i 494 yılında burada dünyaya getirdi. Oğlunun II. Bayezid tarafından 1509’da Kefe valiliğine, daha sonra da Yavuz Sultan Selim tahta geçince Saruhan sancak beyliğine tayin edilmesi üzerine onunla birlikte önce Kı­rım’a, ardından Manisa’ya gitti ve bu­raya yerleşti; ancak Şehzade Süleyman tahta çıkınca onu İstanbul’a aldırdı. Vali­de sultan (mehd-i ulyâ) olarak on üç yıl beş ay yirmi yedi gün yaşayan Hafsa Sul­tan 4 Ramazan 940 (19 Mart 1534) tari­hinde vefat etti ve Sultan Selim Camii’-nin bahçesindeki türbesine gömüldü.

Yerli ve yabancı kaynaklar, Hafsa Sul­tan’ın oğlu Kanunî Sultan Süleyman üze­rinde etkili olduğunu, fakat bunu kötüye kullanmayıp sarayda müsbet mânada ida­reci bir rol oynadığını ve hayatının sonu­na kadar da Hürrem Sultan’ın nüfuz kazanmasını önlemeye çalıştığını yazmak­tadır. Onun Yavuz Sultan Selim’e ve Ka­nunîye gönderdiği bazı mektuplar gü­nümüze ulaşmıştır.

Güzelliği kadar hayır severliğiyle de ta­nınan Hafsa Sultan, yaptırdığı birçok ha­yır müessesesi arasında bilhassa Manisa’­da bir kısmı 1523″te bitirilen cami, med­rese, sıbyan mektebi, hankah, imaret, hamam ve dârüşşifâdan meydana gelen külliyesiyle tanınır. Bunlardan hamam (1538) ve dârüşşifâ (1539) ölümünden sonra Kanunî tarafından onun adına kül­liyeye ilâve edilmiştir.

TDV İslâm Ansiklopedisi