Giacomo da Vignola Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

20

VIGNOLA, Giacomo (1507-1573)

İtalyan, mimar ve kuramcı. Yapıları ve kitaplarıyla Maniyerizm’e ve Barok’a öncülük etmiştir.

Giacomo Barozzi da Vignola 1 Ekim 1507’de Vignola’da doğdu, 7 Temmuz 1573’te Roma’da öldü. Bologna’da mimarlık ve resim öğrenimi gördü. 1530’da Roma’ya yerleşti. 1541’de ressam Francesco Primaticcio’yla (1504-1570) Paris’e gitti. 1543’e değin Fontainebleau Sarayı için heykeller tasarladı. Daha sonra, ilerideki kuramsal çalışmalarını etkileyecek olan mimarlık kuramcısı Sebastiano Serlio’nun (1475-1564) yanında çalıştı.

1546’da İtalya’ya döndü. Bologna’da tasarladığı Bocchi Sarayı’yla büyük ün kazandı. 1550’den 1555’e değin papa IlI.Julius’un mimarı olarak çalıştı. Onun ölümünden sonra Farnese ailesinin mimarı oldu. Antonio da Sangallo (1483-1546) ve Baldassare Pe-ruzzi’nin (1481-1536) başladıkları Caprarola’daki Farnese Sarayı’m tamamladı. Bunu izleyen yıllarda da İtalya’nın çeşitli kentlerinde saraylar ve çeşmeler yaptı, çok sayıda bahçe düzenledi. 1567’den ölümüne değin yapımından sorumlu olduğu Roma’daki San Pietro Kilisesi’nde Michelangelo’nun tasarımını uyguladı.

Vignola’nın bütün yapıtlarında ölçülü bir Mani-yerizm izlenir. Düzenlediği bahçeler bütün Avrupa peyzaj mimarlığını etkilemiştir. Bunun dışında 1554’te Roma’da yaptığı dikdörtgen planlı San t’ Andrea Kilisesi’nde oval planlı kubbeyi ilk kez kullanmış, 1572’deki Sant’Anna dei Palafrenieri’dey-se kubbenin yanı sıra planda da oval biçimi seçerek 17.yy Barok mimarlığının vazgeçilmez özelliklerinden birini ortaya koymuştur. Kiliseleri içinde en önemlisi, aynı zamanda başyapıtı da sayılan ve ölümünden sonra Giacomo della Porta’nın (1537-1602) tamamladığı Roma’daki II Gesi’dur. Katolik Kilisesi’nin en önde gelen ve güçlü tarikatlarından Cizvit tarikatı için yapılan bu yapı, Orta Çağ’a özgü uzunlamasına eksenli şemayla Rönesans’a özgü merkezi şemayı birleştiren planıyla Barok kilise mimarlığını önemli ölçüde etkilemiş, daha sonra pek çok mimar tarafından taklit edilmiştir.

• YAPITLAR (başlıca): Yapı: Bocbi Sarayı, Bologna;: Giulio Villası, (G.Vasari ve B.Ammanati ile), 1550-1555, Roma; Farnese Sarayı’nm tamamlanması, 1550, Caprarola; Sant’Andrea Kilisesi, 1554, Roma; II Gesü Kilisesi, 1568, Roma; Sant’Anna dei Palafrenieri Kilisesi, 1572, Roma. Kitap: Regola delle cinque ordini deliırcbitettura, 1562, (“Mimarlıktaki Beş Düzenin İncelenmesi”).

• KAYNAKLAR: M.Walcher-Casotti, II Vignola, 2 cilt, 1960.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi