Ana Sayfa Filozoflar Filozof Biyografileri Friedrich Ueberweg Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

Friedrich Ueberweg Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

0

UEBERWEG, Friedrich (1826-1871)

Alman filozof ve felsefe tarihçisi. Evrenin, nesnelerin tasarımlarından oluştuğu görüşünü geliştirmeye çalışmıştır.

22 Ocak 1826’da Leichlingen’da doğdu, 9 Haziran 1871’de Königsberg’de (bugün SSCB’de Kaliningrad) öldü. Doğduğu yerde öğrenim gördü, 1862’de Königsberg Üniversitesi’nde felsefe tarihi profesörü oldu. Felsefe tarihi konusundaki araştırmalarıyla tanınan Ueberweg için önemli olan, temel sorunların birbiriyle bağlantısını açıklamak için mantık ilkelerine dayalı bir dizgenin kurulmasıdır. Ueberweg’e göre mantık ilkelerine dayalı dizge tanrıbilim, varlıkbilim ve evrenbilim gibi üç araştırma alanını içerir. Tanrıbilim us kurallarının ışığında Tanrı’nın varlığını, tanrısal özün niteliklerini açıklamayı amaçlar. Evrenbilimin konusu evrenin oluşumu, yaratılış olayının tanrısal istence göre gerçekleşmesi, evrensel yasalar ve bu yasaların işleyişidir. Varlıkbilim ise bütün soyut ve somut varlıkları, onlarla ilgili koşullan inceler.

Ueberweg’e göre, evrenin içerdiği nesneler birer tasarımdır, bu nesneler uzamlı (yer kaplayıcı) olduğundan, onlarla ilgili tasarımlar da uzamlıdır. Bu tasarımlan içeren tin de uzamla bağlantılıdır ve özdek-seldir. Tinin dışında bir tasarım yoktur. Güneş, Ay ve yıldızları da içeren evren bütünü, dış nedenler olmaksızın tinde tasarım biçimine giremez. Bu dış nedenler ise “kendinde varlıklar”dır, olaylarla özdeştir. Özdeşlik, nesnenin tinde, bir tasarım olarak, biçimlenmesini sağlar. Tinin bir “kendinde varlık” olması özdeksel niteliğinden dolayıdır, çünkü “kendinde varlık” yapısı gereği özdektir. “Kendinde varlıklar” uzayda nesnel olarak bulunur. İnsan beyninde, bir uzay tasarımı vardır, bu uzay, bir töz olarak, bütün nesnel evreni kuşatır.

• YAPITLAR (başlıca): System der Logik, 1857, (“Mantık Dizgesi”); Grundriss der Geschichte der Philosophie, 3 cilt, 1863-1866, (“Felsefe Tarihinin Ana Çizgileri”).

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi