Fakiri Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

39

Fakîrî, XVI. yüzyıl divan şairi.

Rumeli’de Üsküp’e bağlı Kalkandelen (Tetova) kasabasında doğdu. Kendisin­den bahseden tezkirelerde asıl adı be­lirtilmediği gibi doğum ve ölüm tarihle­ri hakkında da bilgi yoktur. Latîfî ve Kı-nalızâde Hasan Çelebi’nin onu Yavuz Sul­tan Selim zamanında (1512-1520) ölmüş göstermelerinin, Kanunî Sultan Süley­man’a sunduğu Risâle-i Ta’rifât’m 941 (1534-35) olarak verdiği yazılış tarihi kar­şısında asılsız olduğu anlaşılmaktadır. Siâll-i Osmânî’de de Kanunî devrinde öldüğü kaydedilmektedir.

Medrese kültürüne sahip bulunduğu anlaşılan Fakîrî’nin şiirlerinde Kur’an ve hadis ilimlerinden gelen çeşitli unsurla­ra rastlanmaktadır. Evliya Çelebi onun ânında şiir söyleme kabiliyetinden söz etmektedir. Orta derecede bir şair olan Fakîrî’nin divanı bilinmemekle beraber çeşitli nazîre mecmualarında bir divan-çe teşkil edecek miktarda gazelleri var­dır. Fakîri asıl ününü Risâle-i Ta’rifâtve Şehrengîz-i İstanbul adlı eserleriyle yap­mıştır. Onun şiirindeki mahallîlik yönünü aksettiren bu iki eserde özellikle muhtelif tabaka ve mesleklerden insanlarla devrin sosyal hayatına yer verilmiştir. Bu sebeple eserleri sanat bakımından önemsenecek bir seviyede olmamakla beraber tarihî birer vesika değeri taşır­lar. Dilinin sade oluşu yanında manzu­melerinde divan şiirinde nâdir görülen, sonraları kullanılmaz olmuş bazı deyim­lere de rastlanmaktadır.