Empedokles Kimdir, Hayatı, Felsefesi, Hakkında Bilgi

54

EMPEDOKLES (İÖ 492-İÖ 432) Sicilyalı filozof. Evrenin oluşumunu sevgi ve tiksinme gibi iki karşıt gücün savaşı olarak açıklamış, dört öğe öğretisini geliştirmiştir.

Sicilya’nın Akragas (Agrigentum) ilinde doğdu, Peloponnes’te öldü. Sicilya’nın eski ve soylu bir ailesindendi. Yaşamı ve ölümü konusunda ortaya atılan söylenceler gerçek kişiliğinin aydınlığa çıkmasını önlemiştir. Bu nedenle, yaşamıyla ilgili bilgiler arasında gerçekle gerçek olmayanı ayırma olanağı azdır. Çevresinde büyük saygı ve sevgi gördüğü, tanrısal bir varlık olduğundan, ölümsüzlüğe ulaştığını ileri sürdüğü, yaygın söylentiler arasındadır. Başka bir söylentiye göre kendisini Etna Yanardağı’na atarak ölümsüzlüğe kavuşmak istemiştir. Düşüncelerini şiirleştirerek açıklamaya çalıştığı, Diogenes Laertius’un, onunla ilgili yazısından anlaşılmaktadır. Empedokles halk yönetimini (demoskratos/demokrasi) savunmuş, kendisine yapılan krallık önerilerini geri çevirmiştir. Bir süre Güney İtalya ve Yunanistan’da gezmiş, Sicilya’ya dönmesi yasaklanınca, yaşamının son yıllarını geçirdiği Peloponnes’e gitmiştir.

Empedokles’in felsefeye yaklaşımı bir yandan Parmenides’in görüşüne karşı çıkışı, bir yandan da algı sorununa, yeni bir çözüm arayışı nedeniyledir. İlk Çağ felsefesinde, varlığı us ilkelerine dayanarak açıklamayı, bir bütün olarak kavramayı amaçlayan ilk bilgelerden biri Parmenides’tir. Ona göre varlık Bir’dir, kendi içine kapalıdır ve kendi kendisiyle vardır. Bu, Bir, doğmamıştır, değişmez, bölünemez, yokolamaz. Parmenides, bu görüşüyle, devinmeyi, değişmeyi, bu iki olayı algılamayı bir yanılsama olarak nitelemiş, evrende görünen olayların gerçekliğini yadsımıştır. Parmenides’in çağdaşı olan Heraklei-tos ise us (logos) denen değişmez bir evrensel ilkeye dayandığından, devinimin temel ilke, varlığın ana koşulu olduğu görüşünü savunmuştur. Empedokles, bu iki karşıt görüşten yola çıkarak, varlığın özünü kuran öğeleri ve bu öğelerin bağlı bulunduğu ilkeleri açıklamaya çalışmıştır.