Eğrikapılı Mehmed Efendi Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi

20

Eğrikapılı Mehmed Efendi (1847-1917) Son dönem zâkirbaşılarından, dinî eserler bestekârı.

İstanbul’un Eyüp semtinde doğdu. Çul­ha kâhyası Ahmed Efendi’nin oğludur. Rüşdiye tahsilini tamamladıktan sonra Evkaf Nezâreti Evâmir Kalemi’nde memuriyete başladı (1868) ve uzun yıllar bu­rada çalıştı. Mümeyyizlik görevinde iken emekliye ayrıldı. Mehmed Efendi, Otakçılar’da Sertarîkzâde Cerrahî Tekkesi şeyhi Ali Rızâ Efendi’ye intisap etti. Güzel sesi ve zikir idare etmedeki kabiliyetiyle dikka­ti çekerek Sertarikzâde Tekkesi’nin zâkir-basısı oldu. Bu tekke ile Eyüp’teki Hatuniye Tekkesi ve Nûreddin Cerrahî Tekkesi başta olmak üzere birçok tekkede zâkir-başılık yaptı. Ayrıca seyrü sülûkünü ta­mamlayıp hilâfet alan Mehmed Efendi 26 Temmuz 1917 tarihinde vefat etti ve Eyüp’te Dâvud Ağa Camii hazîresine def­nedildi. Emîr Buhârî Tekkesi şeyhi Mesud Efendi’nin kız kardeşi Zeyneb Hanım’la evli olan Mehmed Bey bestekâr Ali Rıza Şengel’in babasıdır.

Mehmed Efendi, zâkirbaşılıktaki şöhre­tinin yanında dinî eser bestekârı olarak da tanınmıştır. Bolâhenk Nuri Bey’le Hatuniye Tekkesi şeyhi Mehmed Rızâ Efen-di’den yüzlerce ilâhi ve tevşîh meşkederek bu konuda kendini yetiştirmiş, ayrıca neyzen Baba Râşid Efendi’den Hamparsum notasını ve Zekâi Dede’den pek çok dinî ve din dışı eser öğrenerek mûsiki bil­gilerini geliştirmiş ve repertuvarını ge­nişletmiştir. Mehmed Efendi’nin tevşîh ve ilâhi formundaki yedi eserinin notası günümüze ulaşmıştır. Bunlardan güftesi Yûnus Emre’ye ait, “Halet ile bana bir hal göründü” mısraıyla başlayan neva ilâhisiyle güftesi Erzurumlu İbrahim Hakkı’ya ait, “Hak şerleri hayr eyler” mısraıyla baş­layan hüseynî ilâhisi zamanımızda da oku­nan eserlerindendir. Haftanın belirli gecelerinde evinde tertiplediği mûsiki top­lantılarıyla dönemin ünlü musikişinasla­rını bir araya getiren Mehmed Efendi aynı zamanda pek çok talebe yetiştirmiş­tir. Bunlar arasında oğlu Ali Rıza Şengel ile İzzettin Hümâyi Bey (Elçioğlu) özellikle zikredilmelidir.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Önceki İçerikCharles François de Cisternay du Fay Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi
Sonraki İçerikİhtira Nedir, Tanımı (Edebiyat Kavramları Sözlüğü)