Edebi Şahsiyetler

Edmund Spenser Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

SPENSER, Edmund (1552-1599)

İngiliz, şair. Biçimsel açıdan İngiliz şiirinin en yetkin örnekleri sayılan şiirler yazmıştır.

Londra’da doğdu, 13 Ocak 1599’da aynı kentte öldü. Cambridge Üniversitesi’ne bağlı Pembroke College’dan 1572’de mezun oldu, 1579’da lisansüstü öğrenimini tamamladı. Fransızca, İtalyanca, Latince ve Yunanca öğrendi. Bir süre Leicester kontunun hizmetinde çalıştı. Daha sonra Rochester piskoposunun sekreteri oldu. İlk önemli yapıtlarından olan The Shepheard’s Calendar’m (“Çobanın Takvimi”) büyük bölümünü bu dönemde tamamladı. Kendi yaşamından da izler taşıyan ve dönemin siyasal ve dinsel ortamının bir alegorisi niteliğindeki bu yapıt on iki pastoral eglog’dan oluşuyordu. Spencer 1579’da Londra’ya döndü. Shepheard’s Calendar’a. son biçimini verdikten sonra İngiliz edebiyatının en uzun şiiri The Faerie Queene (“Periler Kıraliçesi”) üzerinde çalışmaya başladı. 1580’de İrlanda’daki yöneticilerden bir lordun sekreterliğine atandı ve Dublin’e gitti. 1598’e kadar İrlanda’da kaldı. 1598’de çıkan ayaklanma sırasında evi saldırıya uğrayıp yakıldığından ailesi ile birlikte İngiltere’ye kaçmak zorunda kaldı ve kısa süre sonra da öldü.

Spenser en önemli yapıtı olan The Faerie Qnee-ne’ı İngiltere’yi yüceltmek, ulusal bir destan yaratmak amacıyla yazmıştır. On iki kitapta on iki ayrı erdemi ele alan bu yapıt, bir yandan iyiyle kötünün, bir yandan da İngiltere’nin Avrupa ülkeleriyle mezhep ayrılığının ve ülke içindeki siyasal ve dinsel çatışmaların alegorisini oluşturuyordu. Ancak The Faerie Queene’in, 1590’da üç, 1596’da da üç olmak üzere, yalnızca ilk altı kitabı yayımlanabildi. Son altı kitaplık bölümü ise 1598’deki ayaklanma sırasında kayboldu.

Spenser’in şiiri, içerik bakımından Eski Yunan, Eski Roma, Orta Çağ ve Rönesans görüşlerinin etkisindeki Elizabeth dönemi düşünce yapısını yansıtır. Ancak onun şiirinin asıl özelliği, ulaştığı biçimsel yetkinliktir. Spenser, İngiliz şiirine kendi adıyla anılan dokuz dizelik bir kıta biçimi getirmiştir. Amoretti adlı yapıtı ile sone türünün son derece güzel örneklerini vermiş, çok akıcı bir dil kullanmış, yabancı dillerden ve çeşitli İngiliz lehçelerinden aldığı sözcüklerin yanı sıra, çok eski sözcükleri de kullanarak şiir dilini büyük ölçüde zenginleştirmiştir. Spenser’in, özellikle, İngiliz romantik şairleri üzerinde etkisi olmuştur.

• YAPITLAR (başlıca): The Shepheard’s Calendar, 1579, (“Çobanın Takvimi”); The Faerie Queene, 1590-1596, (“Periler Kıraliçesi”); Complaintes, 1591, (“Yakınmalar”); Colin Clout’s Come Home Againe, 1595, (“Colin Clout Eve Döndü”); Amoretti, 1595; The Four Hymnes, 1596, (“Dört İlahi”).

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi