Döviz pozisyonu Nedir? Döviz pozisyonu Anlamı ve Hakkında Bilgi

65

Döviz pozisyonu nedir? (Ticari terimler kategorisi) (Foreign exchange position) Türkiye Kambiyo Denetimi rejimini benimseyen bir ülke olarak, döviz gelir ve giderleriyle ilgili işlemler uzun yıllar Merkez Bankası’nın tekelinde toplanmıştı. Örneğin Merkez Bankası dışında bir banka resmi fiyattan ihracatçıdan döviz satın alsa, bu dövizleri Merkez Bankası’na aktarmak, ya da ithalatçıya döviz satsa bu işlemi yine Merkez Bankası adına ve onun belirlediği çerçevede yürütmek zorunda idi. Diğer bir deyişle, ticari bankaların kendi adlarına döviz pozisyonu tutma yetkileri bulunmuyordu. Burada “döviz pozisyonu” kavramı, bağımsız şekilde döviz alma, satma, dış ticarete aracılık etme ve bu amaçla Türk Lirası’mn yanında döviz- stoku bulundurma yetkisini ifade eder. Ancak 20.9.1974 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan (15012 savı) 17 Sayılı Karar’a ilişkin bir Tebliğ ile ticari bankalar satınaldıkları dövizlerin belirli bir oranını Merkez Bankası’na devredecekler, ancak geri kalanı “döviz pozisyonu” olarak tutabileceklerdi. Diğer bir deyişle, bu dövizleri Dış Ticaret Rejimi’nde ön görülen çerçeve içerisinde kalmak kaydıyla, müş. terileri adına dış ticaret işlemlerinin finansmanında kullanabileceklerdi. Gerek döviz pozisyonundaki gerek Döviz Tevdiat Hesaplarında biriken dövizleri kullanırken ayrıca, depo hesabı açabilme, kendileri ya da müşterileri adına arbitraj yapabilme, Kurye Kredisi kullanabilme haklarına sahip kılınmışlardır.