Damad İbrahim Paşa Kütüphanesi Tarihçesi, Özellikleri, Hakkında Bilgi

0
40

Damad İbrahim Paşa Kütüphanesi, Damad İbrahim Paşa’nın İstanbul Şehzadebaşı’nda inşa ettirdiği külliyenin dârülhadis kısmında kurduğu kütüphane.                      

Tarihçi Râşid Mehmed Efendi, dârül­hadis ve kütüphanenin 15 Receb 1132’de devrin ileri gelen dev­let adamlarının, ulemânın ve meşâyihin katıldığı büyük bir merasimle açıldığını nakleder. Kütüphane­nin ve dâralhadisin vakfiyesinin hazır­lanması, muhtemelen İbrahim Paşa’nm Nevşehir’de yaptırmakta olduğu hay­ratının tamamlanmasını beklemesinden dolayı, dokuz yıl sonra Şevval 1141 ‘de mümkün olabilmiştir. Vak­fiyeden öğrenildiğine göre kütüphane­de, biri bu kütüphaneye bağışlanan Ka­zasker Sünbül Ali Efendinin kitapları için olmak üzere beş hâfız-ı kütüb gö­revlendirilmiştir. Haftanın üç günü okuyucuya açık olan kütüphanede hâfız-ı kütübler nöbetleşe bulunmakta ve yap­tıkları iş karşılığı günde 15’er akçe üc­ret almaktaydılar. Buradaki kitapları kataloglamakla görevli bir kâtib-i kütübün günlük ücreti ise 10 akçe idi. Kü­tüphanede ayrıca bir mücellit, bir bevvâb, bir de ferrâş görev yapmaktaydı. Ki­tapların ödünç olarak kütüphane dışı­na verilmeyeceği de vakfiyede belirtil­miştir.

Devrin padişahı III. Ahmed gibi kitap meraklısı olan İbrahim Paşa, kütüpha­nesine koyacağı kitapları büyük bir dik­katle seçmiştir. Koleksiyonda tezhip, hat ve cilt bakımından sanat eseri sayılabile­cek kitaplarla müellif hattı ve istinsah tarihleri oldukça eski eserler de bulun­maktadır. Kütüphanenin 1820 yılında yapılan sayım sonucu hazırlanan kata­logunda mevcut kitapların iki gruba ay­rılarak tasnif edildiği, birinci bölümde değerli kitaplara yer verildiği, İkinci bö­lümde ise “Tullâb Defterinin Kitapları­dır” başlığı altında ders kitaplarının sı­ralandığı görülmektedir.

Damad İbrahim Paşa’nın dârülhadisindeki kütüphane 1914’te Sultan Selim’de tesis edilen kütüphaneye nakledilmiş. 1918 yılında ise bugün bulundu­ğu Süleymaniye Kütüphanesi’ne getiril­miştir. Kütüphane koleksiyonunda 1171 yazma ve 4 basma eser mevcuttur.

Diyanet İslam Ansiklopedisi