Cinani Kimdir, Hayatı, Eserleri,

39

Cinânî, (ö. 1004/1595) Divan şairi.

Bursa’da doğdu. Asıl adı Mustafa, ba­basının adı Mehmed’dir. Latin harfleriy­le yazılmış bazı eserlerde mahlası Cenâ-nî şeklinde gösterilmekteyse de O7dü7-kulûb adlı mesnevisinin sonunda mah­lasının Cinânî olduğunu bizzat kendisi belirtmektedir.

Küçük yaşlarda tahsile başlayan Cinâ­nî 966’da (1558-59), bu sırada Manisa müderrisi ve müftüsü olan Muallimzâde’den mülâzemet alarak medrese tah­silini tamamladı. Hocasının Rumeli ka­zaskerliği sırasında onun yanında kalem kâtipliği yaptı. Bir müddet Karesi’de kas­sam olarak da bulunan şair daha son­ra ilmiye sınıfına geçti. 989’da (1581) Mâlülzâde Mehmed Efendi’nin yerine meşihata getirilen Çivizâde tarafından 994’te (1586) Köseler Medresesi’ne ta­yin edildiği bir tarih manzumesinden an­laşılmaktadır. Cinânî aynı yılın sonlarına doğru Bursa’daki İvaz Paşa Medresesi’ne müderris oldu. Bir ara bu medresedeki görevinden azledildiyse de Muharrem 1003’te tekrar aynı medre­seye tayin edildi. Cinânî buradaki görevi sırasında vefat etti ve Hamza Bey Mezariığı’na defnedildi. Tezkirelerde vefatı dolayısıyla yazılmış birçok tarih manzu­mesi bulunmaktadır.

Cinânî şiirlerinde kalabalık ailesinin İhtiyaçlarını karşılamada çektiği sıkın­tıları İfade etmiş, ancak ailesi hakkında fazla bilgi vermemiştir. Kendisinin bildirdiğine göre ilmiyeye mensup olan bir kardeşi 995’te (1587) vefat etmiş­tir.

Kaynaklara göre Cinânî Türkçe, Arap­ça, Farsça şiirler yazmış ve hat sanatıyla da meşgul olmuştur. Hoşsohbet ve nüktedan bir kişi olup hikâye ve kıssa anlat­makla da şöhret bulmuştur. Eserlerin­de mevcut bilgilerden anlaşıldığına gö­re çok şişman ve sağ gözünden rahatsız olan Cinânfnin bu fizikî kusurlarıyla il­gili birçok latifesi vardır.