PSİKOLOJİK ARAŞTIRMALARDA ETİK

  Psikologların çalışmalarında kimi zaman etik sorular baş gösterir. Bu sorulara ya­nıt ararken bir başvuru kaynağı olmak amacıyla Türk Psikologlar Derneği 2004 yı­lında bir etik yönetmelik kabul etti. Bu yönetmelik araştırma sırasında izlenmesi gereken ilkeleri de içeriyordu. Araştırmalarda izlenmesi gereken temel ilkelerden bazıları şunlardır: Araştırmalara katılım gönüllüdür. Araştırma öncesi olası katılımcılara araştır­ma hakkında bilgi verilip araştırmaya dahil olmak istediklerine dair onayla­rının...

SOSYAL DAVRANIŞLARIN GELİŞİMİNE ETKİ EDEN UNSURLAR

  Sosyal gelişim literatürü, kuramların yanı sıra, daha küçük modellerin yönlendirdiği çok sayıda önemli araştırma bulgusu da içermektedir. Bu bulgular, kuramların öner­diği savların bilimsel çalışmalar tarafından ne kadar desteklendiğini ve sosyal davra­nışın gelişiminde bunlardan farklı ne tür etki ve ilişkilerin bulunduğunu ortaya koy­maktadır. Ünitenin bu bölümünde, sosyal gelişim literatüründeki diğer belli başlı kavramlar ve bunlara dair araştırma bulguları toparlayıcı şekilde...

Birbiriyle Yakrndan İlişkili Ruh Sağlığı Uzmanlık Alanları

Klinik psikolojinin doğasını, onu diğer disiplinlerden ayıran özelliklerini, araştır­ma yöntemlerini, çalışma alanlarını ayrıntılı olarak incelemeden önce ruh sağlığı alanında çalışan ve toplumda sıklıkla birbiri ile karıştırılan diğer meslek gruplarını kısaca tanımlamakta fayda vardır. Bu alanda en çok karışıklık klinik psikolog, psi- kiyatrist ve psikolojik danışman arasında yaşandığı için bu meslek gruplarını kısa­ca açıkladıktan sonra klinik psikolojiye özgü özelliklere geçmenin...

BAĞLANMA – Psikoloji

Basanma kişiye değil ilişkiye dair bir özelliktir. Bu anlatımdan yola çıkınca, kişliğinin farklı insanlarla olan ilişkilerindeki bağlanmalarının, farklı niteliklerde olabilecegi anlatilmaktadır. Araştırmalar anne-çocuk ve baba-çocuk arasındaki basanma- ların, farklı özelliğe sahip olabileceğini ortaya koymaktadır (van IJzendoorn ve de Wolff, 1997). Yine de çocuğun anneyle olan basanma ilişkisi, genel olarak diger ilişkilerindeki bağlanmalar ile daha benzer nitelik göstermektedir (Rosen ve...

Tat Algısı

Genel olarak tat duyusu tatlı, ekşi, tuzlu ve acı kategorilerinde ele alınmaktadır. Son zamanlarda umami adı verilen bir tat kategorisinde de bahsedilmektedir. Uma- mi tadı bazı tuzları tatlımızda algılanmaktadır. Bu tuzlar monosody^m glutamat olarak bilinir ve çoğunlukla hazır çorba ve paket gıdalarda kullanılmaktadır. Tat, lezzetleri tanımanın ötesinde karmaşık bir yapı içermektedir. Örnegin tat, yemek yeme arzusunu başlatmaktadır. Bir yiyeceğin tadı...

Gestalt

Wundt ile aynı dönemde önemli çalışmalar yapan başka bir Alman psikolog da Hermann Ebbinghaus’tur. Ebbinghaus’a göre bilinç kadar incelenmesi gereken bir diğer konu da öğrenme ve hafıza gibi zihinsel süreçlerdir. Ebbinghaus’un çalışma¬ları, bugün bile hafıza hakkında bildiklerimizin temelini oluşturmaktadır (Schacter, Gilbert, & Wegner, 2008).1912’de Max Wertheimer, Kurt Koffka, Wolfgang Köhler gibi diğer Alman psiko¬loglar Wundt’un insan deneyimlerini ve bilincini...

Psikanaliz

  Wundt Almanya’da bilinci araştırırken Sigmund Freud da Avusturya’da bilinçaltı­nı araştırmaktaydı. Freud, bir tıp doktoru olarak tüm davranışların ve akılsal sü­reçlerin sinir sisteminde fiziksel bir temele dayandığına inanmıştı. Fakat, 1800’le- rin sonlarında, birkaç hastasının etkisiyle fikrini değiştirdi. Bu hastaların ortak özelliği, hastalık semptomlarını göstermelerine karşın, hastalıklarının hiçbir fizik­sel sebebinin olmamasıydı. Hipnoz gibi metotlarla bu hastalarla görüşen Freud, onların hastalıklarının sebeplerinin...

SOSYAL İLİŞKİLER

Daha önce de vurguladığımız gibi, hayatımız insanlarla ve sosyal ilişki ağlarıyla çe­peçevre sarılı geçer. İnsanlararası ilişkilerin sevgi ve aşktan cinayet ve soykırıma uzanan, aydınlık ve karanlık türlü türlü yüzleri vardır. Bu kısımda dünyayı bizim için cennete de cehenneme de çevirebilme kudretine sahip bu ilişkileri biraz daha iyi anlamaya çalışacağız.  

BİLİMSEL YÖNTEM

 Bir düşünün; eğer her sorunuzun cevabını alabilecek olsaydınız hangi soruları so- Muhteşem bir şey, bir rardmız? En çok neleri merak ediyorsunuz? Elbette, cevabını merak ettiğimiz pek    ؛*Cal Sagynçok soru bizler için cevapsız kalacaktır. Öte yandan insanlık cevaplaması imkânsız gibi gözüken pek çok soruya yanıtlar bulabilmiştir: Güneşin merkezinde sıcaklık kaç derece? Yerkürenin merkezinde ne var? Gökyüzündeki yıldızlar bize nekadar uzaklıkta?...

Sinir Sisteminin Yapısı ve İşlevleri

  Sinir sistemi, organizmayı oluşturan diğer sistemler gibi vücut dengesinin ko¬runmasına katkıda bulunmakla kalmaz; aynı zamanda, dışsal ortamın algılanması, verdiği motor yanıtlarla bulunduğu çevreyi etkileme, öğrenme, hatırlama, duygu ve düşünce üretme potansiyeli nedeniyle, ruhsal ve sosyal dengenin korunmasına da katkıda bulunur. Bu bölümde, oldukça karmaşık bir yapıya sahip olan sinir sis¬teminin temel özellikleri; hücresel, moleküler, yapısal ve işlevsel bileşenleriyle ele...

Klâsik Sosyoloji Tarihi – Kökleri

Klâsik Sosyoloji Tarihi - Kökleri   Toplumsal düşünceler tarihi ilk uygarlıklara, Grekler, Romalılar ve Çinlilere kadar götürülebilse de, bağımsız akademik bir disiplin ola­rak sosyolojik düşünceler tarihi çok kısa bir geçmişe sahiptir - Auguste Comte, başlangıçta sosyal fizik olarak kullandığı 'sosyoloji' terimini yaklaşık 150 yıl önce icat etmişti. Bir ilgi alanı olarak sosyoloji üç kurucu babanın fikirlerinden doğmuştur: Emile Durkheim, Max Weber...

Modern Sosyoloji Tarihi – Yirminci Yüzyıl

Modern sosyoloji: yirminci yüzyıl Yirminci yüzyılda sosyolojik düşünce daha profesyonel ve teknik, özellikle daha akademik, uzmanlaşmaya yönelik ve üniversite temelli olmaya başlamıştır. Ansiklopedik bilgiye ve çok geniş bir bakış açısı ve pratik kavrayışa sahip otan Marx ve Weber gibi parlak şahsiyetlerin isimleri modern sosyolojide hâlâ öne çıksa bile, modern sosyoloji esas itibariyle üniversitelerde sürdürülen ve örneğin eğitim, gelişme, sapma 'sosyolojiler'ine...