İhsan Topaloğlu – Rize Folklorunda Tulum Horon ve Düğünler

İhsan Topaloğlu - Rize Folklorunda Tulum Horon ve Düğünler Trabzon ve Artvin yörelerinde kullanılan gaydaya yerlilerin tulum isminden başka bilhassa, deri büyük olursa guda veya goda denilmektedir. Goda ismi aslen tulumdur. Derinin ağızlık kısmına goda, asıl deri kısmına da gövde adını vermişlerdir. (s. 7) Nav kelimesi Farsçada içi oyulmuş odun anlamına gelmektedir. Rize ve Artvin ilimizin bir simgesidir. Türkiye Topraklarının son noktası olan Gürcistan’dan başlayıp, batıya doğru Hopa, Arhavi,...

Banu Günay Güngör – Rize Yöresi Halk Oyunlarının Hareket Açışından İncelenmesi

Rize Yöresi Halk Oyunlarının Hareket Açışından İncelenmesi - Özet Türk Halk Oyunlarının bu güne kadarki zenginliği ve çeşitliliği, onun kendi içerisinde çeşitlenmesine, belli kriterler açısından da “tür”lere ayrılmasına ön ayak olmuştur. Horon, Bar, Karşılama, Zeybek gibi isimler, Türk Halk Oyunlarındaki bu türlerden bazılarını ifade eder. (s. 1) Çoruh boyları, Rize bölgesindeki Kolk kavmi ile komşu sınır oluşturmuşlardır. Bu yüzden Rize bölgesinin adı tarihte ilk olarak Urartu Kralı II....

Mehmet Akif Korkmaz – Türkü Türü ve Doğu Karadeniz Türkü Kültürü

Türkü Türü ve Doğu Karadeniz Türkü Kültürü - Özet …bölgenin genel, dar ve özel türkü kültürü çalışmaları, zamana ve şartlara son derece bağlı bir kültür… Türk halk edebiyatında her çeşitten tür ver biçime sahip karakteriyle belli bir ezgiye bağlı sözlü ürünlere türkü denmiştir. Karadeniz’in kuzey ve güney kıyılarında, MÖ 5. yüzyılda halk müziği ve onun icra edildiği şenliklerden bahseden gezginler vardır (Ascherson 2002: 89). Bölgenin türküleri hakkında yapılan çalışmalar...

19. Yüzyılın İlk Yarısında W. Hamilton’a Göre Samsun ve Çevresi

Ayşegül Kuş - 19. Yüzyılın İlk Yarısında W. Hamilton’a Göre Samsun ve Çevresi XVIII. ve XIX. yüzyıllarda ortaya çıkan sosyal, siyasi, idari ve ekonomik değişimler ve birtakım diğer faktörler neticesinde seyahatnamelerin sayısında belirgin bir artış olmuştur. Bununla birlikte, Osmanlının güçlü olduğu dönemlerde seyahatnamelerde Türklerden övgü, saygı ve hayranlıkla bahsedilirken, özellikle XIX. yüzyılın başlarından itibaren ise bu durum değişmiştir. 1838 Osmanlı-İngiliz Ticaret Antlaşması Karadeniz bölgesini İngilizler açısından İran transit...

Doktor Abdullah Cevdet’in Samsun, Giresun, Ordu ve Trabzon Seyahat Notları

Ersin Müezzinoğlu - Doktor Abdullah Cevdet’in Samsun, Giresun, Ordu ve Trabzon Seyahat Notları Tarih araştırmalarında seyahat yazıları birinci el kaynaklar olarak vazgeçilmez bir niteliğe sahiptirler. Doktor Abdullah Cevdet 28 Eylül 1912’de Samsun, Giresun, Ordu ve Trabzon şehirlerini kapsayan bir inceleme seyahati gerçekleştirmiştir. Sahibi ve yazarı bulunduğu İçtihat dergisinin 67, 69 ve 70. sayılarında yayınlanan bu seyahat notlarında, bulunduğu şehirlerin iktisadi, coğrafi, toplumsal, sağlık, kültürel, yerel yönetim durumları hakkında gördüklerini,...

Samsun İl 19 Mayıs İlçesinde Geçiş Dönemi Adetleri

Abdullah Karataş - Samsun İl 19 Mayıs İlçesinde Geçiş Dönemi Adetleri - Özet Doğum Hamile kadının kucağına gül koyması halinde bebeğin vücudunun herhangi bir yerinde gül lekesiyle doğacağına inanılır. Benzer şekilde hamile kadınlar ciğer doğradıktan sonra ellerini bebeğin bulunduğu karın bölgesine silerse bebekte karaciğer rengine benzeyen bir doğum lekesi oluşacağına inanılır. Evi süpürerek temizleyen hamilenin doğumunun daha kolay olduğu söylenir. Hıdırellez arifesi girdiği andan itibaren dikiş dikmek, un elemek,...

Gastronomi Turizmi Kapsamında Samsun Mutfağına Özgü Turistik Bir Ürün Bafra Pidesi

Gastronomi Turizmi Kapsamında Samsun Mutfağına Özgü Turistik Bir Ürün Bafra Pidesi …“mutfak kültürü”, milletlerin kültürel zenginliğini ortaya koyan unsurların başında gelmektedir. (Arvas, 2013, s.232). …gastronomi turizmi sayesinde, bölgeye özgü yemekler sunularak o bölgeye ait kültürel kimlik ve miras yansıtılmakta olup (…) turistlerin tatmin düzeyleri ve tekrar ziyaretleri artırılabilmektedir. Sürdürülebilir turizm anlayışında amaç, en kısa sürede en fazla turistin ağırlanması demek değil, yerel halkın hayat standartlarının kimliklerini kaybetmeden yükseltilmesi ve...

Bafra (samsun) Halk İlaçları

Elif Karcı - Bafra (samsun) Halk İlaçları - Özet Bu çalışmada, Samsun’un Bafra İlçesi’nde halk arasında şifa amacıyla kullanılan öncelikle bitkisel olmak üzere hayvansal, mineral vb. materyallerin hangi rahatsızlığa karşı nasıl kullanıldığına dair bilgiler, yapılan saha çalışmaları ile araştırılmıştır. İnsanoğlu (…) çevresinde bulunan başta bitkiler olmak üzere pek çok doğal materyali şifa niyetiyle de kullanmaya başlamıştır. Zaman geçtikçe bu bilgiler (sonraki kuşaklara aktarılarak) halk ilaçları ortaya çıkmıştır. Bafra İlçesi Hakkında...

Samsun ilinin Vezirköprü ilçesindeki Geleneksel Meslekler

Samsun ilinin Vezirköprü ilçesindeki Geleneksel meslekler - Özet Günümüz dünyasında kültürler arası farklılıklar gitgide yok olmaktadır. İnsanlar (…) bulundukları iş ortamında istikrarın ve huzurun sağlanması adına belli kurallar belirlenmiştir. Bu kurallar da iş ahlâkını meydana getirir (s. 3). …iş yerindeki ahlâki değerlerimizi, geleneksel ahlâk anlayışımızı devraldığımız öğeleri dikkate almak, öte yandan da dünyadaki her boyutlu değişimle bunu harmanlamak zorundayız. Türk kültüründe iktisat-ahlâk ilişkisini uygulayan modellerden biri Ahiliktir (s. 5). Ülgener,...

19. Yüzyıl Samsun’da Bir Grup Konut Mimarisi

Nadire Tuba Yiğitpaşa & Funda Uz - 19. Yüzyıl Samsun'da Bir Grup Konut Mimarisi 19.yüzyıl (…) Osmanlı sanatı açısından da bir değişim noktası olarak kabul edilmektedir. Osmanlı sivil mimari örnekleri daha belirgin bir biçimde bu (dönemde) Avrupalı tarzlara yönelirken, dini mimari eserleri gelenekçi yapısını korumaya çalışmış, daha ziyade cephe düzenlemeleri ve süslemede batı etkisi kendini hissettirmiştir. Osmanlı içerisindeki gayrimüslim ve Levantenlerin etkileşimleri, ağırlıklı olarak yaşadıkları yerleşimlerdeki mimari yapılara,...

XIX. Yüzyılda Samsun’un Kentsel Gelişimine Dair Bir Kaç Mimari Örnek

A. Şevki Duymaz - XIX. Yüzyılda Samsun'un Kentsel Gelişimine Dair Bir Kaç Mimari Örnek İlkçağlardan günümüze önemli bir kıyı şehri olma özelliğini taşıyan Samsun kenti, Aminsos, Amisos, Enete, Sampson, Simisso, Pompeiopolis gibi birçok adla anılmaktadır. Samsun, Osmanlı idaresinde önce Amasya, daha sonra da Sivas vilayetine bağlanmıştır. Tanzimat’a kadar Sivas eyaletine bağlı sancak olarak idare olunan Samsun, bundan sonra Trabzon vilâyetine bağlandı. Birinci Meşrutiyet’ten önce bir ara müstakil liva haline...

Cumhuriyetin İlk Yıllarında Samsun Limanı

Coşkun Topal - Cumhuriyetin İlk Yıllarında Samsun Limanı Sonuç olarak Dünya ekonomik buhranının yaşandığı bir dönemde Samsun, liman ve liman tesislerinin olmamasının da etkisiyle Samsun-Sivas hattının sağladığı avantajdan yeterince yararlanamadı ve hinterlandının büyük bir bölümünü ile yaptığı transit ticareti İstanbul, Mersin ve İskenderun lehine kaybetti. Ayrıca bu dönemde belediyenin, gelirlerini arttırmak amacıyla iskelelerden aldığı vergileri yüksek tutması limandaki ticarî faaliyeti olumsuz etkiledi. Şehrin hinterlandı Tokat, Çorum, Amasya...

XVI. Yüzyılda Canik (Samsun) Sancağında Eşkıyalık Faaliyetleri

XVI. Yüzyılda Canik (Samsun) Sancağında Eşkıyalık Faaliyetleri Osmanlı hukuk sisteminde eşkıyalık, had cezası gerektiren suçlardan biridir. …haramîlik olarak da adlandırılan bu suç için idam cezasının uygulanmasına ise “siyâset” denilmektedir. Konu ile ilgili olarak kullanacağımız temel kaynak, Mühimme defterleri olacaktır. …merkezî otorite boşlukları bu tür faaliyetlerin hız kazanmasına yol açmaktaydı. Nitekim Kanuni’nin oğulları Selim ile Bayezid arasındaki çatışmalar esnasında eşkıyalık faaliyetleri daha çok gözlemlenmiştir. Ladik kazasından Çölmekoğlu adlı bir suhtenin 25 kişiden oluşan...