TOPLUMSAL OLGU OLARAK HUKUK Toplumsal Olgu

TOPLUMSAL OLGU OLARAK HUKUK Toplumsal Olgu Hukuku hukuk sosyolojisi açısından ele aldığımız bu ünitede, toplumsal olguyu açıklamak zorunda olmamız şaşırtıcı olmamalıdır. Çünkü hukuk sosyolojisi huku­ku toplumsal bir olgu olarak ele alır. Sosyolojinin bir disiplin olarak ortaya çıkışının temelinde "olgu" kavramı yatar. Olgu, dışımızda bulunan ve deney konusu olabilen her şeydir. Olgu, bireysel bi­lincin dışında olup, bilince bağımlı değildir. Bu anlamıyla nesneldir....

UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ VE HUKUK

  Kişiler arasındaki anlaşmazlıkların, karşılıklı ilişki çerçevesinde diyalog ve mü­zakere gibi yollarla aşılamaması halinde uyuşmazlık durumundan söz edilir. Bu takdirde, uyuşmazlığın çözümü, üçüncü kişilerden veya kurumlardan beklenir. Ta­rihsel süreçte insanlar, gruplar ve toplumlar arasında çıkabilecek uyuşmazlıkları çözmek üzere birçok yol veya mekanizma geliştirilmiştir: Arabuluculuk, uzlaşma, tahkim, ombudsmanlık ve mahkeme gibi. Toplumsal barışın ve düzenin sağlanıp sürdürülmesi bakımından toplumsal kontrol ve bütünleşme...

TOPLUMSAL KONTROL VE HUKUK

TOPLUMSAL KONTROL VE HUKUK   Toplumsal kontrol, kişilerin ya da toplumsal grupların toplumsal düzenin gerekle­rine uygun biçimde davranmalarını sağlamaya yönelik düzenlemeleri ifade eden bir kavramdır. Toplumsal kontrol, grup veya toplumun, kişinin davranışlarını sınırlan­dırması ve bu sınırlandırma yoluyla toplumsal değerleri ve normları benimsemesi­nin sağlanması demektir. Toplumsal kontrol mekanizması sayesinde kişiler, toplu­mun ortak değer ve kurallarına uygun davranışlarda bulunmaya zorlanmış olurlar. Bir toplumun normlarına...

TOPLUMSAL DÜZEN VE HUKUK

TOPLUMSAL DÜZEN VE HUKUK   Toplum, birbirleriyle karşılıklı ilişkiler içinde olan insan birlikteliklerinin bir bütü­nü olarak tanımlanabilir. Toplumu oluşturan bu birliktelikler, oldukça heterojen bir görünüm sunarlar. Üstelik bu birliktelikler, devlet veya ulus sınırlarının ötesine taşan özellikler de gösterirler. Söz konusu birliktelikler, belli bir toplum içindeki ai­leler, toplumsal gruplar, toplumsal tabaka ve sınıflar, dinsel cemaatler ve mesleki topluluklardan devletlere ve devletler topluluğuna...

HUKUKUN İŞLEVLERİ

HUKUKUN İŞLEVLERİNE GENEL BAKIŞ Hukukun temel işlevlerini sıralamak. Hukuk, toplumların varlığını sürdürmelerine esas teşkil eden belirli işlevler görür. Hukuk, her şeyden önce bir toplumun üyeleri arasındaki ilişkileri tanımlayarak, hangi davranışlara ve etkinliklere izin verildiğini, hangilerinin kapsam dışı bırakıl­dığını bildirerek, toplumsal bütünleşmeyi sağlamaya katkıda bulunur. Toplumsal hayatın değişen koşullarına bağlı olarak gruplar ve bireyler arasındaki ilişkileri ye­niden tanımlayarak, bunların topluma uyum gösterme...

Hukukun Toplumsal İşlevleri

Hukukun Toplumsal İşlevleri Toplumsal bütünleşme: Bir toplumsal grubun veya toplumun üretim yapısı, kurumlarının ve değerlerinin birbirleriyle tutarlı olması ve sürtüşmesiz işlemesi. Hukuk, toplumsal yaşamın belli bir uyum ve istikrar içinde sürdürülmesinde önem­li işlevler görür. Hukukun bu işlevleri, modern toplum yapılarında daha da ağırlık­lı bir yere sahiptir. Hukuk, giderek karmaşıklaşıp çeşitlenen ilişkileri, davranışları ve olayları, önceden düzenleyip çerçeveleyerek toplumsal sorunların ortaya çık­masını...

Orta Çağ’da Hukuk

Orta Çağ'da Hukuk Avrupa tarihinde kabaca MS V.- XV. yüzyıllar arasında geçen dönemi ifade ettiği düşünülen Orta Çağ'ın, kesin olarak ne zaman başladığı ve sona erdiği konusunda bir görüş birliği bulunmamakla beraber, genel olarak Roma împaratorluğu'nun Do­ğu ve Batı olarak MS 395'te bölünmesinden sonra Cermen kavimlerinin yoğun isti­lası sonucu Batı Roma împaratorluğu'nun MS 476'ta çöküşüyle başladığı; yeni eko­nomik ilişkilerin giderek...

İlk Çağlarda Hukuk

İlk Çağlarda Hukuk Yukarıda da belirtildiği üzere, hukukun kökeni konusunda açık ve kesin dokü­manlar yoktur. Ancak, nispeten gelişmiş toplumların arkalarında kil tabletlerden, papirüslerden oluşan bazı parçalar ve metinler bıraktıkları bilinmektedir. Bunların en eskileri bile oldukça yenidir. Bundan dolayı geçmişte yaşayan herhangi bir top­lumun hukukunun nasıl olduğunu bilmek oldukça zordur. Bilinen en eski hukuk metinleri olarak, MÖ 2400 yıllarında Sümer kent...

HUKUKUN KÖKENİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ

HUKUKUN KÖKENİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ   Hukukun başlangıcı konusunda yeterli bir bilgiye sahip değiliz. Başka bir deyişle hukukun, henüz aydınlatılmamış bir geçmişe sahip olduğunu söyleyebiliriz. Arke­olojik kazılarda elde edilen çanak çömleklerden, ok, yay ve zıpkın gibi alet ve ede­vatlardan, geçmiş dönemlerde varlığını sürdürmüş toplulukların hukuk düzenine ve düşüncesine ilişkin bilgi elde etmek pek kolay değildir. Ancak, basit yapılı, he­nüz karmaşıklaşmamış topluluklar...

SOSYOLOJİ VE HUKUK İLİŞKİSİ

SOSYOLOJİ VE HUKUK Hukuk, başlangıcından beri sosyolojinin ilgilendiği bir konu olmakla birlikte, son zamanlara kadar sosyolojik bakışın temel bir odak noktası haline gelememiştir. Oysa hukuk, toplumsal sistemin veya toplumsal yapının diğer öğelerinden ayrı, soyut bir unsur değildir. Hukuk, toplumsal hayat üzerindeki örgütlü kamusal kon­trolün bir ifadesidir. Başka bir deyişle hukuk, toplumun organizasyonu ve düze­niyle yakından ilgili bir toplumsal olgu olup...

TOPLUMSAL YAŞAM VE HUKUK

İnsanlık tarihinde ne kadar eskilere gidilirse gidilsin, insanları gruplar veya top­lumlar halinde yaşarken buluruz. Toplumsal hayatın belli bir düzen ve uyum için­de yaşanabilmesi, insanların gerek birbirleriyle, gerek doğrudan doğruya toplum­la olan ilişkilerinde dikkate alacakları birtakım kuralların varlığını gerektirir. Top­lumsal hayatı düzenleyen kuralları, din kuralları, ahlak kuralları, görgü kuralları, gelenekler, görenekler ve hukuk kuralları olarak sıralayabiliriz. Aslında, toplumsal düzen kuralları...

TOPLUM VE SOSYOLOJİ – HUKUK

TOPLUM VE SOSYOLOJİ Sosyolojinin temel inceleme konusunu açıklamak. Toplum, Sosyoloji ve Hukuk   İnsan, diğer canlılarla bazı ortak özelliklere sahiptir. Onların da bulunduğu bir do­ğal çevrede yaşar. Beslenme, giyinme, barınma ve korunma gibi biyolojik ihtiyaç­ları vardır. Bu ihtiyaçlarını, içinde yer aldığı doğal çevrenin imkânları ve özellikle­ri çerçevesinde gidermeye çalışır. Yaşamak için doğaya muhtaç olan insan, doğa ile sürekli olarak ilişki içindedir. Ancak insan,...

Toplum, Sosyoloji ve Hukuk

Günümüzün modern toplum şartlarında hukuk, özel öneme sahip bir olgu haline gelmiştir. Toplumsal ilişkilerin ve davranışların giderek çeşitlendiği, farklılaştığı ve karmaşıklaştığı toplumsal yapılarda; insanların, grupların, örgütlerin ve organların ilişkilerine, örgütlenmelerine ve işleyişlerine yön verebilmek için hukuka, hukuk­sal organlara ve düzenlemelere daha fazla başvurulmaktadır. Böyle bir durum kar­şısında, hukuku toplumsal yapıyla ilişkisi ve etkileşimi çerçevesinde ele alıp ince­lemek zorunlu olmuştur....