Carl William Blegen kimdir? Hayatı

35

Carl William Blegen kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1887-1971) ABD’li arkeolog. Kazılarıyla Yunan tarihöncesi araştırmalarına önemli katkılarda bulunmuştur. 27 Ocak 1887’de doğdu. Ortaöğrenimini bir papaz okulunda yaptı. Yale ve Minnesota üniversite­lerinde okudu. 1913’te Atina’daki American School of Classical Studies (Amerikan Klasik Çağ Araştırma­ları Okulu) adlı arkeoloji kurumuna girdi. Burada çeşitli görevler aldı, 1948’de müdürlüğe yükseldi. Aynı zamanda arkeoloji eğitiminde de çalıştı; 1927- 1957 arasında ABD’deki Cincinatti Üniversitesinde klasik arkeoloji öğretmenliği yaptı. Batı Anadolu’da Troya ve Yunanistan’da Pylos kazılarını yönetti. 24 Ağustos 1971’de öldü.

Blegen I. Dünya Savaşı öncesinde ve sonrasında Yunanistan’da Korint dolaylarındaki çeşitli tarihön­cesi yerleşmelerde stratigrafik araştırmalar yapmış, buralarda birbiri arkasına gelen kültürleri izleyerek Neolitik Çağ’a kadar inmiştir. Bu çalışmalarıyla Geç Myken dönemini açıklığa kavuşturmuştur. 1931’de Argos Heraion’unda yaptığı kazıda ortaya çıkardığı Myken mezarlığı da aynı döneme ilişkin bilgilere katkıda bulunmuştur.

1932-1938 arasında Batı Anadolu’da Troya’da sürdürdüğü kazılarla Blegen, önce Schilemann’ın, son­ra Dörpfeid’in avnı yerde daha önce yapmış oldukları kazıları sonuçlandırmıştır. Araştırmalarıyla, Dörp­feid’in bulduğu gibi üst üste 9 yerleşme tabakası olduğunu doğrulamış, daha özenli incelemelerle yeni ara tabakalar ortaya çıkartarak bu sayıyı 40’a yükselt­miştir. Troya VI diye anılan tabakanın ÎÖ 14. yy

başında bir depremle yıkıldığını saptamış, bu bulguya dayanarak Homeros’un İlyada’sındaki Ilion kentinin eskiden kabul edildiği gibi Troya VI değil de, zaman bakımından onu izleyen VII a tabakası olduğunu ileri sürmüştür. Ancak bu düşünce henüz kesin verilerle kanıtlanmış değildir.

Yunanlı arkeolog K. Kourouniotis’in 1939’da Mora Yarımadası’nın güneybatısındaki Navarino Körfezi yakınında keşfettiği Myken kalıntılarının Homeros’da adı geçen ve IÖ 13. yy’a ait Pylos kenti olduğu anlaşılmış, bunun üzerine Blegen burada Yunanlılar’la ortak bir kazıya girişmiştir. II. Dünya Savaşı’yla kesintiye uğrayan çalışmalar, 1952’de yeni­den başlamıştır. Ortaya çıkarılan sarayın Myken ve Triyns şatolarıyla benzerlikler gösterdiği saptanmış­tır. Ayrıca kazıda, Girit uygarlığında kullanılmış olan ve Lineaı B adıyla anılan yazı ile yazılmış bini aşkın pişmiş toprak tablet bulunmuştur. M. Ventrice’in 1953’te bu tabletleri okumasıyla Linear B yazısının Yunan kökenli olduğu ortaya çıkmıştır.

Blegen, Pylos’taki keşifleriyle Myken araştırma­larına yeni boyutlar getirmiştir. Örneğin Girit’teki Knossos Sarayı’nın, o güne kadar öne sürüldüğünden daha geç bir dönemde, Pyl. Sarayı’na yakın bir tarihte, yani 13. yy’ın sonlarında yıkılmış olduğu onun bu çalışmasıyla anlaşılmıştır.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansklopedisi, 17. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983