Bülent Arel kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

44

Bülent Arel kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1918) Türk besteci. Elektronik müzik üzeri­ne yaptığı çalışmalarla, bu türün ge­liştirilmesine katkıda bulunmuştur. İstanbul’da doğdu. Okul yıllarında beste çalış­malarına başladı. 1937’de Çizmeli Kedi adlı çocuk oyununun müziğini yazdı. Lise öğrenimini tamamla­dıktan sonra 1939’da Ankara Devlet Konservatuvarı’nın bestecilik ve piyano bölümlerinde öğrenci oldu. Necil Kâzım Akses, Ferhunde Erkin ve E. Praetorius’ tan ders aldı. Konservatuvarı 1947’de üstün bir başarıyla bitirdi; Yeşilköy’de yeni kurulmakta olan Bale Akademisi’ne piyano eşleyicisi ve öğretmen olarak atandı. Kimi bale parçaları besteledi, bir yandan da Belediye Konservatuvarı’nda armoni dersle­ri verdi. 1949’da Ankara Devlet Konservatuvarı’nda görev aldı. Gazi Eğitim Enstitüsü’nde öğretmenlik yaptı. Ankara Radyosu’nda açılan “tonmeister”lik (ses uzmanlığı) kursuna katılarak akustik bilgilerini geliştirdi. Radyoda da çalışan Arel, 1957’de Batı müziği yayınları bölüm şefi oldu. Bu arada arkadaşla­rıyla birlikte kurduğu “Helikon Derneği”nde oda orkestrası konserleri veriliyor, müzik çalışmaları ya­pılıyordu. Ancak bu dernek 1957’de başka dernekler­le birlikte kapatıldı.

1958’e değin çeşitli türlerde eserler veren Arel, daha sonra tümüyle elektronik müziğe yöneldi. 1959’da burs kazanarak ABD’ye gitti ve Columbia-Princeton Elektronik Müzik Merkezi’nde çalıştı. ABD’deki ilk yıllarında pek çok eser yazdı ve elektronik müzik konserleri düzenledi.

1962’de Türkiye’ye gelen Arel’in ODTÜ’de bir elektronik müzik laboratuvarı kurma girişimi sonuç­suz kaldı. Radyodaki tonmeisterlik ve Devlet Konservatuvarı ile Gazi Eğitim Enstitüsü’ndeki öğretmenlik görevlerine döndü. Ankara Radyosu Madrigal Koro­su ile ODTÜ Müzik Kulübü Korosu’nun yöneticili­ğini yaptı. 1964 Martı’nda Ankara II Radyosu prog­ram müdürü oldu.

1965’te, çalışmaları için gerekli ödeneğin sağlan­masından yararlanarak yeniden ABD’ye gitti ve Yale Üniversitesi’nde bir elektronik müzik laboratuvarının kurulmasına öncülük etti. Bir yandan da, kompozis­yon dersleri vermeye başladı. Yale’de bulunduğu sırada, video bant için bir modern dans ve müzik çalışması yaptı. Bu bestesi daha sonra TV Capriccio’su adıyla plağa alındı. 1971’de New York’taki Stonybro-ok Üniversitesi’ne çağrıldı. Para sorunları nedeniyle, laboratuvar için çalışmalarına ancak bir yıl sonra başlayabildi. Arel, bu üniversitede kurduğu beş laboratuvarda müzik ve bestecilik çalışmalarını sürdür­mekte, kompozisyon ve teori dersleri vermektedir.

Arel’in elektronik müzik besteleri ve bu alandaki teknik çalışmaları uluslararası düzeyde tanınmasını sağlamıştır. Çeşitli elektronik araçlardan, “synthesizer’ Mardan ve bilgisayardan yararlanarak geleneksel çalgı ve tekniklerle elde edilemeyecek yeni tınıLr yaratmaya yönelmiştir. Doğaçlamaya yer vermeyen bir anlayışla, seslerin üretiminde tam bir denetim sağlayabilen synthesizerlar geliştirmeye çalışmakta­dır. İnsan kulağının özelliklerini gözeterek, seslerin algılanışını da belirlemeye eğilim duyan Arel, bu çabalarıyla, elektronik müziğin anlatım olanaklarını genişletmiştir.

YAPITLAR (başlıca):

Oyun Müziği:

Bale:

Çeşitli:

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 7. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983