Bayrampaşa Deresi Köprüsü Tarihi, Mimari, Özellikleri, Hakkında Bilgi

19

Bayram Paşa Deresi Köprüsü, İstanbul’da Yenibahçe deresi olarak da anılan dere üzerinde kurulmuş köprü.

Şehrin surları içindeki tek köprü olan bu yapının esas adı ve yapılış tarihi bi­linmemektedir. İstanbul’un ortasından surları geçerek şehre giren ve Aksaray’­da güneye dönerek Marmara’ya dökü­len, eski adı Lykos olan Bayrampaşa de­resinin üzerinde surların iç tarafında ya­pılmış küçük bir köprü idi. Yakınında Ar­pa Emini Mustafa Efendi tarafından vak­fedilmiş bir mescid bulunduğundan üze­rinden geçen yol Arpa Emini Köprüsü sokağı olarak adlandırılmıştır. Halbuki köprünün hemen başında Hoca Attar Ha­lil Ağa (Yenibahçe) Mescidi bulunuyordu. Aslında Tahtakale’de olan bu mescid, Mimar Sinan tarafından aynı yerde Rüstem Paşa Camii’nin yapılması sebebiyle yıktırılarak şehrin bu uzak köşesinde ay­nı adla yeniden kurulmuştur. Ahşap olan mescidin önemli bir özelliği, kitâbesiz iki cepheli ve Edirnekapı’daki Mihrimah Sul­tan Camii’nin temelinden çıkan su ile beslenen büyük bir köşe çeşmesinin üs­tüne oturtulmuş tek şerefeli minaresiydi. Bu mescid ve çeşme, Rüstem Paşa ve Edirnekapı Mihrimah Sultan camile­rinin yapımı yıllarında inşa edildiklerine göre köprünün de o sıralarda, XVI. yüz­yıl ortalarında yapıldığına ihtimal verile­bilir. Köprü ve yanındaki mescid ile çeş­me 1956’da Vatan caddesi yapılırken hiç­bir iz kalmayacak şekilde ortadan kal­dırılmıştır.

Bayrampaşa Deresi Köprüsü tek gözlü olup kesme köfeki taşından yapılmıştı. İki yanında yine taştan yontulmuş korku­luklar vardı. Mimarisi bakımından önemli bir eser olmamakla beraber İstanbul’un içinde tek köprü olduğundan tarihî to­pografya bakımından bir değere sahipti.

Diyanet İslam Ansiklopedisi