Tarih

Başkomutanlık Meydan Muharebesi Tarihi, Sonuçları

Başkomutanlık Meydan Muharebesi, (Dumlupınar Meydan Muharebesi’de denir) Kütahya‘ya bağlı Dumlupınar yakınında 30 Ağustos 1922’de Büyük Taarruzun beşinci günü Yunan İşgal kuvvetlerine kesin darbenin indirilip, imhası ile sonuçlanan meydan savaşı. Bu savaş sonunda kazanılan zafer her yıl 30 Ağustos günü Türkiye’de milli bayram olarak kutlanmaktadır.

Büyük Taarruzun Son Günü

29 Ağustosta general Trikopis komutasındaki Yunan birlikleri (2 kolordu) Çalköy bölgesinde toplanmağa başlamıştı. Yunan ordusu kuzey, güney ve batı yönlerinden kuşatılmağa elverişli bir durumda görünüyordu. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Erkânı harbiye reisi Fevzi (Çakmak) Paşa, Batı Cephesi komutanı İsmet Paşa durumu gözden geçirdiler. 30 Ağustos günü

2. Ordu’ya bağlı 61. ve 16. tümenler kuzeyden.1. Ordu’ya bağlı 11., 5. ve 23. tümenler güneyden saldırıya geçtiler. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa 11. Tümen’in ilk hatlarında bulunarak taarruzu yakından yönetti. 5. Süvari Kolordusu düşmanın gerisine sarkarak çekilme yolunu kesmeğe çalıştı. Türk birlikleri Çalköy ve Aslıhanlar bölgesindeki 5 tümenlik düşman ordusunu imha ve esir ettiler. General Trikopis ancak 7 000 kişilik bir kuvveti imhadan kurtararak geri çekilebildi. Batı Cephesi Komutanlığı birliklere yayımladığı bir genelge ile 30 Ağustos günü yapılan bu savaşın Başkomutan Meydan Muharebesi adiyle anılmasını bildirdi.

Bu son muharebe ile birlikte bir dönem Yunan Ordusunun bel kemiğini teşkil eden 6 Piyade Tümeni (85.000 asker) dağıtılmıştır. Türk kuvvetlerinin önünde İzmir yönünde hırpalanmış 2 Tümen ve bazı bağımsız alaylar, Bursa yönünde ise sağ kanatları tamamen açıkta kalmış, önlerinde tahmin edemedikleri düşman kuvvetlerinin hedefi haline gelmiş 3. Kolordu kalmıştır. Bundan sonrasında savaş tamamen bir kaçma kovalamaya dönmüş, 9 Eylül’de İzmir, 17 Eylül’de Bandırma’dan kalan Yunan birliklerinin tahliyesi ile son bulmuştur.

Sonuçları

  • Bu savaşta Yunan Ordusu’nun kaybı 100.000’in üzerindeydi. Batı Anadolu geri çekilen Yunan Ordusu tarafından uygulanan yakıp yıkma taktiği ile büyük ölçüde harap olmuştur. Büyük Taarruz, yaklaşık 200 yıldan beri Türk ordusunun galibiyetiyle sonuçlanan ilk taarruz savaşıdır. Çanakkale ve Sakarya’da Türk zaferi, hücum eden düşmanı durdurmakla sınırlı kalmıştır. Oysa Başkumandan Meydan Muharebesi’nde düşman ordusu topyekûn yokedilmiş, yaklaşık 150.000 kilometrekare alan 14 gün gibi kısa bir sürede ele geçirilmiştir.
  • Zafer, Yunan işgaline son vererek Kurtuluş Savaşının kesin bir askeri sonuca ulaşmasını sağlamıştır. Böylece Türk tarafı Lozan’da önemli bir diplomatik avantajla katılmış, askeri durumun barış görüşmelerinde aleyhte pazarlık kozu olarak kullanılmasını önlemiştir. (Taarruz olmasaydı Yunan ordusu belki İzmir’e çekilecek, barış konferansında Yunanlılar’ın İzmir ve Ayvalık’taki durumu pazarlık konusu olacak, bu yerler sonuçta bir olasılıkla kurtarılsa bile karşılığında birçok taviz verilecekti.)
  • Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu hareketi üzerindeki önderliği bu zaferle pekişmiş, böylece zaferden sonra kurulacak olan siyasi düzenin temelleri atılmıştır.

Büyük Taarruz, Günlüğü, Savaşa Hazırlık, Asker ve Silah Sayısı, ve Büyük Taarruz

İlgili Makaleler