Ayas Paşa Türbesi Nerede, Tarihi, Mimari, Özellikleri

Ayas Paşa Türbesi, İstanbul’da Eyüp Camîi’nin arkasında Bostan İskelesi’ne açılan kapının sağında bir türbe.

Kanunî Sultan Süleyman’ın sadrazam­larından Ayaş Paşa için yaptırılmıştır. 22 Ramazan 942 (15 Mart 1536) tarihinde sadârete getirilen Ayas Paşa bu mev­kide iken 26 Safer 946’da (13 Temmuz 1539) veba salgınında ölünce, Sâf Mus­tafa Çelebi tarafından belirtildiğine gö­re, Eyüp’teki türbesinin yapımı Lutfi Paşa’nın tavsiyesiyle, o vakte kadar tanın­mayan Mimar Sinan’a ısmarlanmıştır. Fa­kat Mimar Sinan’ın bilinen eserlerini sa­yan tezkirelerde bu türbenin adı yoktur. Sadrazam Ayas Paşa’nın, 1559’da idam edilen Bağdat ve Âmid Beylerbeyi Ayas Paşa ile karıştırılmasından dolayı bu yan­lışlığın doğduğu ileri sürülmüştür. Tür­be çok harap durumda iken yakın tarih­lerde büyük ölçüde tamir görerek kur­tarılmıştır.

Ayas Paşa Türbesi, dört mermer sü­tuna oturan kesme taştan dört sivri ke­merin taşıdığı kubbeden ibaret bir açık türbedir. Kubbenin altında yüksek bir mermer sanduka bulunur. Bunun baş şâhidesi mihrap biçiminde işlenmiş, ayak taşı ise düz olup üzerlerinde güzel bir hatla kabrin paşaya ait olduğunu belir­ten Arapça bir ibare vardır. Ayak şâhidesinde ise türbenin sahibinin adı ve öiüm tarihi yer almaktadır.

Ayas Paşa Türbesi mimarisi bakımın­dan fazla dikkat çekici bir eser olma­makla beraber. Mimar Sinan’ın ilk eseri olduğu söylentisi ona İstanbul’un için­deki tarihî yapılar arasında özel bir yer sağlamıştır.

Diyanet İslam Ansiklopedisi