Aristoklis Athenagoras kimdir? Hayatı hakkında bilgi

29

Aristoklis Athenagoras kimdir? Hayatı hakkında bilgi: (1886-1972) İstanbul Ortodoks Patriği. Kiliselerin birleşmesi için çalışmış, Papa VI. Paulus ile görüşmeler düzenleyerek Fener ile Vatikan arasında uzlaşma yolları aramıştır. Yanya’da doğdu, İstanbul’da öldü. İlköğrenimini doğduğu yerde yaptıktan sonra İstanbul’a gidip Heybeliada Ruhban Okulu’nu bitirdi. Dinler Tarihi, Kiliseler Tarihi konularında uzun süreli çalışmalar yaptı. Bir süre Korfu metropoliti oldu (1923), Ameri­ka’ya gitti. Kuzey ve Güney Amerika Rum Aksarhosu (1931) gibi görevlerde bulundu. İstanbul Rum Ortodoks Patrikliğine atandı (1948).

Athenagoras, görevinin uluslararası öneminden yararlanarak, barışseverlik görünümü altında politi­kaya karıştı. Moskova’nın etkisi dışında evrensel bir kiliseler birliği kurma düşüncesiyle yoğun çalışmalara koyuldu, Vatikan ile Fener Patrikhanesi arasında uzlaşma yolları aradı. Bu nedenle biri Kudüs’te (1964), öteki İstanbul’da (1967) olmak üzere Papa Vl. Paulus ile iki görüşme düzenledi. İki kilise arasın­da XI. yy’dan beri süregelen kırgınlığın kaynağı olan, karşılıklı “aforoz”un kaldırılmasını sağladı. Piskopos­lar toplantısına katılmak üzere gittiği Roma’da (1967) uluslararası barışın sağlanması konusunda bütün dünya yöneticilerine çağrıda bulundu.

Athenagoras, barışsever ve insancıl görünümüne karşılık Kıbrıs olaylarında Makarios ile Grivas’ın birlikte giriştikleri kıyıma sesini çıkarmadı, barışse­verliği inançların dışında bir uygarlık anlayışı olarak görmekten çok, kendi dininden olanları koruma eğilimini sürdürdü. Bu nedenle de oldukça yoğun olayların geçtiği bir dönemde, görevli bulunduğu Türkiye’de “istenmeyen” bir kimse oldu. II. Mahmud döneminde devleti bölücü etkinliklerinden ötürü asılan, Patrik V. Gregorius’tan beri önemli bir sorun olan “Orta Kapı”yı açmama geleneğini sürdürdü. V. Gregorius 1821 ’de bu kapının önünde asılmıştı ve o tarihten beri patrikler “Orta Kapı”yı kapalı tutuyor­lardı.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 9. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983