Andrey Kolmogorov Kimdir, Hayatı, Çalışmaları, Hakkında Bilgi

45

Ülkesinde Sosyalist Emek Kahramanı unvanını elde eden ve Orak-Çekiç Madalyası, Devlet Madalyası ve Lenin Nişanı ile ödüllendirilen Kolmogorov, Londra’daki Royal Society ile ABD’deki Ulusal Bilimler Akademisi’nin ve birçok Avrupa üniversitesinin onur üyeliklerine seçilmiştir.

Biri Suslin’in verilen bir kümenin Borel kümesi olmasının gerek ve yeter koşuluna ilişkin teoremini genelleştiren, biri de Fourier serisinin hemen hemen her noktada ıraksayan bir fonksiyonunun kuruluşunu açıklayan iki çalışmayı henüz öğrenciliği döneminde gerçekleştiren Kolmogorov en önemli çalışmalarını 1925’te yöneldiği olasılık ve uygulamaları alanlarında yaptı.

1920’lerde olasılıklar hesabı, matematiğin yeni olmadığı halde sağlam temellere oturtulması başarıla-mamış dallarından birisiydi. Kinşin ile birlikte yürüttüğü çalışmalarının sonunda olasılık hesabına, genel ölçü kuramına dayanan aksiyomatik bir yapı kazandıran Kolmogorov’un 1933’te Grundbegriffe der Wahrscheinlichkeitsrechnung (“Olasılıklar Hesabının Temel Kavramları”) adıyla yayımladığı kitabında açıkladığı görüşler çağdaş olasılıklar kuramının başlangıcı sayılır.

Kolmogorov çalışma yaşamının fonksiyonel analiz, topoloji ve hidrodinamiğe de katkılarda bulunduğu ikinci döneminde de yine olasılık ve uygulamaları konusuna ağırlık verdi. Bu dönemde yazdığı ve olasılıklar hesabının analitik yöntemlerini konu edinen makalede bugün “Kolmogorov denklemleri” olarak tanınan kısmi türevli diferansiyel denklemler yardımıyla Markov süreçlerini sağlam temellere oturtmayı başardı. Rastlamsal durağan süreçler konusundaki araştırmalarıyla da kendi geliştirdiği kuramla Hilbert uzayı arasında bağlar kurdu ve istatiksel bilişim kuramının gelişimini etkiledi.

Kolmogorov, topolojiye de “homolojik halka” gibi kavramlar, “ikicilik” gibi önemli yasalar ve yeni yöntemler kazandırdı. Ardından geometrinin topolojik gruplar üzerine kuruluşu ve izdüşümsel geometrinin formülasyonu konularında büyük ilgi toplayan makaleler yayımladı.

ilgi alanını matematiksel mantığa, giderek matematiğin temellerine ilişkin araştırmalara yayan Kolmogorov, 1938’de büyük Sovyet ansiklopedisi Bolşaya Sovyetskaya Entsiklopediya’mn ilk baskısındaki matematiğin tarihsel gelişimini diyalektik materyalist açıdan inceleyen geniş matematik maddesinin de yazarıdır.

Matematiğin pek çok dalında yaptığı araştırmalarla 20.yy matematiğinin gelişimini etkilemeyi başaran Kolmogorov, SSCB’nin bu yüzyılın ilk yarısında yetiştirdiği en büyük matematikçi olarak tanınmaktadır.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi