Amir bin Tufeyl Kimdir, Hayatı, Bir-i Maune Olayı Komutanı, Şair

24

Ebû Alî Âmir b. Tufeyl b. Mâlik el-Ca’ferî el-Âmirî (ö. 11-632) Hz. Peygamber tarafından Âmir b. Sa’saa kabilesine gönderilen irşad heyetini Bi’rimaûne’de pusuya düşürerek katleden grubun başı, tanınmış Arap şairi.

Âmir b. Sa’saa kabilesinin Cafer b. Kilâb boyuna mensuptur. Necid bölgesin­de 553 yılında doğdu. Gençlik yılların­dan itibaren katıldığı savaşlarda cesa­ret ve yiğitliğiyle tanındı. Benî Âmir b. Sa’saa kabilesinin reisi olan amcası Ebû Berâ Medine’ye giderek Hz. Muhammed’den, İslâmiyet’i öğretmek üzere ashap­tan bazılarını kabilesine göndermesini İstedi. Hz. Peygamber Necid halkının ir­şad heyetine bir zarar vermesinden en­dişe ettiğini söyleyince Ebû Berâ onla­rı himaye edeceğine söz verdi. Bunun üzerine görevlendirilen tebliğ ve irşad heyeti, Bi’rimaûne’de Süleymoğulları ta­rafından desteklenen Âmir b. Tufeyl’in düzenlediği bir baskın sonunda haince öldürüldü. Amir b. Tufeyl’in, yer­de yatan şehidlerden Âmir b. Füheyre’yi göstererek onun öldükten sonra gökyü­züne doğru yükseldiğini, daha sonra ye­re indiğini söylediği rivayet edilir. Âmir buna rağmen İslâmiyet’i kabul etmedi. Ebü Berâ’nın oğlu Rebîa, babasının himaye edeceğine söz vermesine rağmen heyetteki müslümanları şehid eden Âmir b. Tufeyl’i öldürmek istediyse de buna muvaffak olamadı.

Âmir b. Tufeyl amcası Ebû Berâ’nın ölümü üzerine kabilenin reisi oldu Tebük Seferi’nden sonra Medine’ye gelen Benî Âmir b. Sa’saa heyeti arasın­da o da vardı. Hz. Peygamber müslüman olmasını teklif edince Âmir. “Müs­lüman olursam bana ne vereceksin?” diye sordu. Hz. Peygamber, “Müslüman­ların faydalandıklarından sen de fayda­lanacak, onların mükellef tutuldukları şeylerden sen de sorumlu olacaksın” dedi. Bunun üzerine Âmir, müslüman ol­ması karşılığında iktidara ortak olmayı veya ondan sonra idarenin kendisine in­tikalini, kabul edilmemesi halinde ise hücuma geçeceğini söyleyerek Resûlullah’ı tehdit etti. Esasen Medine’ye gel­mekteki asıl maksadı da Hz. Peygamber’e suikastte bulunmaktı. Bunu başa­ramayınca kin ve öfkeyle oradan ayrıldı ve yolda boynunda çıkan bir çıban yü­zünden öldü.

Bir savaş sırasında gözlerinden birini kaybeden Âmir b. Tufeyl, cesareti yanın­da cömertliği ve şairliğiyle de meşhur­dur. Şiirlerinden bir kısmı toplanarak bir divan halinde yayımlanmıştır: The Dıwâns of Abıd İbn al-Abraş and Âmir İbn al-Tufail Leiden-London 1913; Dîvânü Âmir b. et-Tufeyl Beyrut 1959, 1963.

Diyanet İslam Ansiklopedisi