Ali Pa­şa Camii (Kütahya), Tarihi, Mimari, Özellikleri, Hakkında Bilgi

Ali Pa­şa Camii, Kütahya’da muhtemelen XVIII. yüzyıla ait bir cami.

Halk arasında Alo Paşa Camii adıyla da anılan ve Gazikemal (Şehreküstü) ma­hallesinde bulunan cami, İsmail Hakkı Uzunçarşılı’nın yayımladığı, fakat bugün mevcut olmayan kitabesine göre 1211 (1796-97) yılında, Anadolu Valisi Seyyid Süleyman Ağa oğlu Ali Paşa tarafından “Müceddeden cuma ve diğer namazla­rın kılınması için” yaptırılmıştır. Kitabe­deki bu ifadeden, yerinde daha eski bir caminin veya muhtemelen cuma nama­zı kılınmayan bir mahalle mescidinin bu­lunduğu anlaşılmakta ise de kaynaklar­da bu eski yapı hakkında herhangi bir bilgiye rastlanmamaktadır. Vakfiyesine ve kaynaklara göre bitişiğinde bulun­ması gereken kiremit örtülü medrese İle sıbyan mektebi ve şadırvan da halen mevcut değildir.

Kagir, ahşap çatılı ve kiremit Örtülü olan bugünkü cami, külliyenin XIX. yüz­yılın sonlarında geçirdiği büyük bir yan­gından sonra, 1897’de mütevellisi Hacı Ömer Efendi tarafından eski biçi­mine sadık kalınarak yaptırılmıştır. Ca­minin ana mekânı uzunlamasına dik­dörtgen olup minaresi batı duvarına bi­tişiktir; güneyine de sonradan dar ve uzun bir Kur’an kursu binası eklenmiş­tir. Giriş cadde üzerindedir ve küçük bir kubbesi bulunmaktadır. İç mekânın ku­zeyini ahşap direkler üzerine oturtulan mahfil kaplar; direklerin arasında ze­min hafifçe yükseltilmiştir. Güney du­varı çini kaplıdır ve mihrap nişininkiler kandil motifli aynı cins, diğerleri ise karışık motifli toplama çinilerdir. Tavan ve minberde bulunan kalem işi buket mo­tifleri, aydınlık bir mekâna sahip olan bol pencereli camiye canlılık vermekte­dir.

Diyanet İslam Ansiklopedisi