Ali Kâmi Akyüz Kimdir, Hayatı, Eserleri

23

Ali Kâmi Akyüz. Şair, yazar ve siyasetçi. 1873’te Mekke’de doğdu, 11 Mart 1945’te Ankara’da öldü. Babası Şâir Behçet Bey’in oğlu olan Ali Kâmi, şâir Ahmet Vefâ ve İsmail Safa’nın kardeşi, Peyami Safa’nın amcasıdır.

Fatih Rüştiyesi’nde okudu. 1891’de Dâruşşafaka’yı bitirdikten sonra memur olarak hayata atıldı. Çeşitli okullarda öğretmenlik yaptı. 1908’den sonra  Hariciye’ye geçti. I.Dünya Savaşı’nda İstanbul’da kaldı. Daha sonra Posta Telgraf İdaresi, Sicil ve Memurin Müdürlükleri’nde çalıştı. 1920’de emekliye ayrıldı. Aynı yıl Dâruşşafaka’ya müdür oldu (17 Temmuz 1920). On dokuz yıl aynı yerde çalıştı. T.B.M.M. altıncı ve yedinci dönem İstanbul Milletvekili seçildi. Ankara’ya yerleşti. 11 Mart 1945 tarihinde Ankara’da vefât etti. Evli olup, 4 çocuk babası idi.

Edebiyat dünyasına on yedi yaşında iken Maarif Dergisi’nde çıkan birkaç şiirle girdi. Vefâtına kadar milletvekilliği görevinin yanında Maarif Encümeni’nde, Dâruşşafaka Türk Okutma Kurulu’nda çalıştı. Çeşitli okullarda Türkçe, Fransızca, sosyoloji, pedagoji öğretmenlikleri yapan Ali Kâmi Akyüz, Servet- i Fünûn, İçtihat, Resimli Gazete,Cumhuriyet gibi dergi ve gazetelerde edebî ve kültürel yazılar yazdı. 1936-1939 yıllarında Yedimeşale şâirlerinin toplandığı Gündüz dergisini çıkardı. Asıl ününü Goethe, G. Flaubert, Tolstoy, B. Constant gibi ünlü yazarlardan tercümeleriyle kazandı. Tercümeleri vardır. Az sayıdaki şiirleri ise kitaplaşmadı. Edebi  çalışmalarının dışında eğitim sahasında çalışmaları vardır.

Ders Kitapları:

. Mektep Âlemi, (başlangıç), adıyla bir elifbâ

. Musahabât-ı Ahlâkıyye ve Ma’lûmât-ı Vataniyye (ilkokul 4. sınıf, İst. 1926, 1928)

. Musahabât-ı Ahlâkıyye ve Ma’lûmât-ı Vatanıyye (İlkokul 5. sınıf, İst. 1926, 1928)

. Masonluk ve Ahlâk, İst. 1926

. İçtimaiyat, (Lise son sınıf, Hilmi Kütüphanesi,İst. 1927)

. Küçük Vatandaşlara Yurt Bilgisi (İlkokul 5. sınıf, İst. 1927)

. Yurt Bilgisi (İlkokul 4. sınıf, İst. 1928)

. Yurt Bilgisi (İlkokul 5. sınıf, İst. 1927-28)

. Genç verterin Çektikleri (Yeni lisana göre üslûbu değiştirilerek, eski Verter yeni Türk harfleriyle yeniden basılmıştır, Hilmi Kütüphanesi,İst. 1935

Tercüme:

. Warther Goethe’den, İçtihad Mecmuâsı’nda tefrika edildikten sonra kitap halinde çıktı, İst.1913

. Adolphe (Benjamin Constant’dan) aynı adlı otobiyografik romanın tercümesidir. Hilmi Kütüphanesi,

İst. 1935

. Kroyçer Sonatı (Tolstoy’un bir romanıdır),Hilmi Kütüphanesi, İst. 1936

. Paul e Virginie (J.H.Bernardın de Saint Pierre’den) romanı, Hilmi Kitabevi, İst, 1937

. Kazaklar (Tolstoy’ un bir romanı), Hilmi Kütüphanesi, İst., 1937

. Harp ve Sulh (Tolstoy’un aynı adlı büyük romanının Fransızca’dan özek tercümesi)

. Mektep Âlemi, (2 cilt, İtalyan ediplerinden Edmon dö Amiçi’nin Kalp adlı eserinden adaptedir)