Albert I kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

0
27

Albert I kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1875-1934) Belçika kralı. I. Dünya Savaşı’nda Belçika ordusu başkomutanlığında bulunmuş, savaştan sonra ülke eko­nomisinin iyileştirilmesine çalış­mıştır. 8 Nisan 1875’de Brüksel’de doğdu. 17 Şubat 1934’de Belçika’nın güneyinde, Marcheles-Dames’da öldü. Flandre Kontu Phillippe ile Hohenzollern Prensesi Marie’nin oğludur. 1900’de Bavyera dükü­nün kızıyla evlendi. Lcopold (daha sonra III. Leopold adıyla tahta çıktı), Charles ve Marie Jose adlı üç çocukları oldu. 1909’da amcası II. Leopold’un ölümü üzerine, I. Albert adıyla tahta çıktı.

Parlamenter monarşi ile yönetilen Belçika’da, I. Dünya Savaşı öncesinde mecliste Katolik Parti çoğun­luktaydı. Bu dönemde halk, seçim yasasını değiştir­mek ve genel oy hakkı kazanmak için mücadele ediyordu. Çünkü, 1893’ten kalma seçim yasası, yaş, gelir, aile ve öğrenim durumuna göre bazı yurttaşlara birden çok oy hakkı veriyordu ve seçmenlerin yakla­şık beşte ikisi, iki ya da üç oy kullanabiliyordu. 14-24 Nisan 1913’te bu durumu protesto etmek amacıyla yapılan bir grev sonucunda, hükümet bu yasanın değiştirileceği konusunda güvence verdi; ama I. Dün­ya Savaşı’nın çıkması bu değişikliği geciktirdi.

1 Ağustos 1914’te, I. Dünya Savaşı başlayınca, 1893 tarafsızlık antlaşmalarını hiçe sayan Alman imparatoru II. Wilhelm, 2 Ağustos’ta I. Albert’e Alman ordularının Belçika topraklarından geçeceğini bildiren bir ültimatom verdi. Albert, bu ültimatomu reddedince Almanya 4 Ağustos’ta Belçika’yı işgale başlayarak 20 Ağustos’ta Brüksel’e girdi. Başko­mutanlığını I. Albert’in yaptığı Belçika ordusu, Yser Nehri’nin gerisine çekilmek zorunda kaldı; I. Albert, Belçika’nın işgal edilmemiş bölümündeki La Panne’ da karargâh kurdu. Liberaller, Katolikler ve sosya­listlerden oluşan Belçika Ulusal Birlik Hükümeti ise Fransa’da Le Havre’a yerleşmişti. Belçika Ordusu, Liege ve Anvers’i savunarak, Almanlar’ın Dunkerquc ve Calais’ye geçmesini önledi, siper savaşlarında müttefiklerle işbirliği yaptı. Müttefiklerin 1918’deki genel saldırısının başlangıcında, Belçika ordularına Kral I. Albert komuta etti.

Sonraki yıllarda I. Albert ülkenin onarımı ve Alman işgalinde yıkılan sanayinin geliştirilmesi çalış­malarını yönetti. 1926’da krala, mali krizi önlemek için, altı ay ülkeyi tek başına yönetme hakkı verildi. Belçika’yı da etkisi altına alan 1929 Dünya Bunalı-mı’ndan sonra, 1932’de de hükümete bütçe açığının giderilmesi, için olağanüstü yetkiler tanındı.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 4. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983