Ahmed Şuayıb kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi

27

Ahmed Şuayıb kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: (1876-1910) Osmanlı edebiyat tarihçisi. Edebiyat-ı Cedide hareketinin düşünsel a­landaki temsilcisidir. İstanbul’da doğdu. Fatih Rüştiyesi ve Vefa İdadisi’ni bitirdikten sonra Hukuk Mektebi’ne girdi. Oku­lu birincilikle bitirdi. Öğretmenlik ve İlköğretim müdürlüğü yaptı. Hukuk Mektebi’nde idare hukuku dersleri okuttu. Edebiyat-ı Cedide hareketine katıldı. Çeşitli üst düzey kamu görevlerinde bulundu. II. Meşrutiyet’in ardından Rıza Tevfik ve sonraları mali­ye bakanlığı yapacak olan Cavid Bey’le birlikte Ulûm-u iktisadiye ve içtimaiye Mecmuasını yayım­ladı. Bir yandan Hukuk Mektebi’ndeki görevini de sürdürüyordu. Son olarak Divan-ı Muhasebat müd­deiumumiliği (sayıştay savcılığı) yaptı. 34 yaşında İstanbul’da öldü.

1896’da Tevfik Fikret yönetimine geçen Servet-i Fünun dergisi yeni edebiyat hareketinin de merkezi olmuştu. Ahmed Şuayıb, dergide inceleme, eleştiri türü çalışmalar yaptı, düşünsel yazılar yazdı ve topluluğun bu alandaki temsilcisi oldu. Bu yazılarım iki başlıkta topladı: “Hayat ve Kitaplar” ve “Esmâr-ı Matbuat”. “Hayat ve Kitaplar” başlığıyla yazdığı ve aynı adla kitaplaştırdığı yazılarında, Batı ve özellikle Fransız edebiyatının önde gelen natüralist ve gerçekçi yazarlarını ve bunların yapıtlarım inceleyerek tanıttı. Her hafta yayımlanan yazıları, Osmanlı edebiyatının bu alandaki ilk ciddi çalışmalarıdır. Bu dizide edebi­yatın ve toplumsal olayların bilimsel yöntemlerle incelenmesi konusunda denemeler de yazdı. “Esmâr-ı Matbuat” başlığıyla yazdığı yazılardaysa, Fransız gazete ve dergilerinden yaptığı özel çeviriler ve çeşitli konulardaki eleştiri ve incelemelerine yer verdi. Diğer Servet-i Fünun yazarları gibi seçkinci ve çetrefil bir dil kullanan Ahmed Şuayıb, toplumbilim, hukuk, eko­nomi alanlarında da çalışmalarda bulundu. Genç yaşta ölmesine karşın, Türkiye’de edebiyat incelemeciliğinin kurucusu sayılır.

YAPITLAR:

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 2. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983