Ahmed el-Menini Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

24

AHMED el-MENÎNÎ
 
Ebü’n-Necâh Şihâbüddîn Ahmed  b. Ali Ömer el-Menînî el-Osmânî (ö. 1172-1759) Osmanlı âlimi, tarihçi, edip ve muhaddis.

6 Mart 1678’de Şam köylerinden Menîn’de doğdu. Şam bölgesinin tanınmış bir ulemâ ailesine mensuptur. Trablusşam’ın Birkail köyünden olan babası, önce Şam’da Sâlihiyye’ye. daha sonra 1636’da Menîn köyüne yerleşmiş âlim bir kimse idi. İlk tahsilini bu köyde ya­pan Menînî, on üç yaşlarında Şam’da bulunan kardeşinin yanına gitti ve ora­da tahsiline devam etti. Aralarında Ebü’l-Mevâhib el-Hanbelî ve Abdülganî en-Nablusî gibi tanınmış âlimlerin de bulun­duğu birçok hocadan ders aldı. Şam’ın önde gelen mutasavvıfları vasıtasıyla Nakşibendî, Kadiri ve Halveti tarikatla­rına intisap etti. Başta Emevî Camii ol­mak üzere birçok medresede müder­rislik yaptı, edebiyat ve şiirle de meşgul oldu. Emevî Camiinde Beyzavi Tefsiri ve Şahîh-i Buhârî’nin yanı sıra çeşit­li dersler okuttu. Aralarında Silkü’d-dürer müellifi Murâdi nin babası Ali b. Muhammed el-Murâdi nin de bulundu­ğu birçok talebe yetiştirdi. İki defa İs­tanbul’a giden Menînî, Târih-i “Utbî” adıyla  bilinen  Sîretü’l Yemînî’ye yazdığı şerh dolayısıyla İstanbul’da büyük ilgi gördü ve kendisine Süleymaniye mü­derrisliği payesi verildi. Ayrıca Şam Sümeysâtiyye ve Umeriyye medreseleri mütevelliliği ile Emevî Camii hatipliği­ni de yapan Menînî, 17 Şubat 1759’da Şam’da öldü.

Menîni’nin en önemli eseri, Utbi’nin Gazneli Sultanı Yemînüddevle Mahmûd b. Sebük Tegin devrine ait Sîretü’1-Yemînî (et-Târthu’l-Yemînî)  adlı tarihine yazdığı iki ciltlik şerhtir. el-İ’lâm bi-feza’ili’ş-Şam adlı diğer eseri ise yazma halindedir. el-İ’ilam Şe­rif Mehmed Efendi tarafından Türkçe’ye tercüme edilmiştir. Bahâeddin el-Âmili’nin Vesiletül-fevz ve’I-eman fi medhi şâhibi’z-zamân isimli Mehdî hakkın­daki kasidesine yaptığı şerh, Âmili’nin el-Keşkûî adlı eseriyle birlikte basıl­mıştır. Ayrıca, el-Kavlü’s’sedîd fî muttaşıli’l-esanîd (Hocalarının isnadlarını verdiği eseri); Şerhu’ş-şadr bi-şerhi urcûzeti istinzâli’n-naşr bi’t-tevessül li-ehli Bedr ; Şerhu Câhiliyyeti’l-kader bi-esmâ’i aşhâbi seyyidi’i-melâ’iketi ve’l-beşer; M.evâhibü’1-mücîb fî haşâ’işi’l-habîb ve bunun şerhi Fethu’l-karîb; Dî­vân ve diğer bazı manzum eserleri ile İdâ’etü’d-derâri iî Şerhi Şahîhi’1-Buhâri adlı eksik bir Buhârî şerhi vardır.