Ahmed b. Muhammed b. Mesruk Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi

0
30

AHMED b. MUHAMMED b. MESRÛK (ö. 298/910-11) İlk devir safîlerinden.

214te (829) Tus’da doğdu; Bağdat’ta yaşadı. Ebü’l-Abbas b. Mesrûk diye de tanınır. Haris el-Muhâsibî, Serî es-Sakati. Muhammed b. Mansûr et-Tûsî ve Muhammed el-Bürcülânî gibi meşhur sûfilerin sohbetinde bulundu. Cüneyd-i Bağdâdiye hizmet etti. İlim tahsil et­mek için Rey ve Horasan civarını dolaş­tı. Kabri Bağdat’ta Bâbü Harb Mezarlığı’ndadır.

Ahmed b. Muhammed zühdü, Allah’­tan başka hiçbir şeyin tesiri altında kal­mamak, takvayı da dünya nimetlerine göz dikmemek ve kalpte bunlara yer vermemek şeklinde açıklar. Allah ve mâsivâ ile ilgili temel tasavvufi düşünceyi ünsiyet ve vahşet terimleriyle açıklama­ya çalışan İbn Mesrûk’a göre vahşet, bezm-i elest ten sonra Allah’tan ayrı kalmaktır. Dünyaya gelişin gayesi mâsivâ ile değil, Allah ile ünsiyet (dostluk) etmektir. Onun anlayışına göre gur­bet te Allah ile ünsiyet, taat ve ibadet­le olur. İbn Mesrûk semâ konusunda oldukça müsamahalıdır. Ancak onun bu müsamahası daha çok dış ve iç dünyası istikamet kazanmış kimseler içindir. Kalbi taate zorla alışanlara semâ için bir ruhsat vermez; zira ona göre böyleleri, kazanayım derken manevî hallerini kaybederler.

Ahmed b. Muhammed, Ali b. Cad, İbnü’l-Medînî ve Ahmed b. Hanbel gibi muhaddislerden hadis tahsil etmekle beraber, Dârekutnî tarafından hadis ri­vayetinde zayıf kabul edilmiştir, el-Kanâ’a adlı eserinin günümüze kadar gelip gelmediği bilin­memektedir.

Bibliyografya
 
1) Sülemî. Tabakât, s. 237, 241;
2) Ebü Nuaym. Hilye, X, 213, 216;
3) Kuşeyrî. er-Risâle, I, 164;
4) Hücvîrî. Keşfü’l-mahcûb, Hakikat Bilgisi [125], İstanbul 1982, s. 249, 250;
5) Attâr, Tezkiretü’l-evliya [126] İstanbul 1985, s. 587, 589;
6) İbnü’l-Cevzî, Şıfatu’ş-şafve, IV, 128, 129;
7) A.mlf el-Muntazam, VI, 98, 99;
8) Zehebî. A’lâmü’n-nübelâ’, XIII, 494, 495;
9) Lâmiî, Nefehât Tercümesi, s. 141, 142;
10) Şa’rânî. et-Tabakât, I, 93, 94;
11) Münâvî, el-Ke-vâkib, 196, 197.

TDV İslam Ansiklopedisi