Ahi Şerafeddin Türbesi Nerededir, Tarihi, Mimari, Özellikleri

Ahî Şerafeddin Türbesi.Ankara’da Samanpazarı semtinde XIV. yüzyıla ait türbe.

Arapça kitabesine göre 731’de (1330-31) Ahî Hüsâmeddin için yapılmıştır. İçindeki yedi kabirden biri onun, bir di­ğeri 751’de (1350-51) vefat eden oğlu Ahî Serafeddin Mehmed’indir. Ayrıca bu­rada Ahî Şerafeddin’in kızı Devlet Ha­tun (ö. 763/1361-62) ile Ahî Hüseyin”in kızı Ayşe Hatun’un (ö. 833/1430) san­dukaları da bulunmaktadır. Diğer üç sandukanın ise Ahî Hüsâmeddin’in so­yundan gelen kimselere ait olduğu tah­min edilmektedir.

Ahî Şerafeddin Türbesi sekizgen bir plana göre yapılmış olup alt kısmı kare­dir. Üstünü dıştan sekiz, içten on altı di­limli kagir bir sivri külah örter. Böylece kareden on altıya geçiş, ustalıklı bir bi­çimde tromplar, köşe üçgenleri ve ufak nişlerin yardımıyla sağlanmıştır. Türbe değişik ölçülerde ve cinslerde devşirme taşlardan yapılmıştır. İçerisindeki yedi sandukadan bir tanesi alçı kabartma­larla süslüdür ve Ahî Hüsâmeddine ait­tir. Sahibi belli olmayan diğer bir san­duka da yine alçı tezyinatlı olup üzerine kelime-i tevhid işlenmiştir. İki sanduka ise altıgen mavi renkte çinilerle kaplan­mıştır. Devlet ve Ayşe hatunların san­dukaları mermerdendir.

Ahî Şerafeddin’e ait kabrin ise bugün sadece sanduka eteği yerinde durmak­tadır. 1933’te Ankara Etnografya Müzesi’ne götürülmüş olan ceviz ağacı san­duka üzerinde Ölünün adından başka, Âyetü’l-kürsî ve başka âyetler yazılıdır; ayrıca zengin bir oyma süsleme de görü­lür. Türk ağaç işçiliğinin en güzel eserle­rinden olan ve tabut biçiminde bir san­duka ile altı kare, üstü çokgen sivri kü­lâhlı küçük bir türbeye benzer başlık kısmından meydana gelen bu sanduka­nın Nakkaş Abdullah b. Mahmud tara­fından yapıldığı kitabesinde belirtilmiş­tir. Ahî Serafeddin Türbesi ve ona ait sanduka, Ankara’nın Selçuklu devrine ait en başta gelen tarih ve sanat âbidelerindendir. Evvelce etrafında yer alan ve içinde pek çok eski mezar taşı bulu­nan hazîre bozulmuş, taşlar başka yerle­re taşınmıştır. Yalnız bunlardan, 781’de (1379-80) vefat eden Ali Hüsâmeddin Hüseyin b. Yûsuf un mezar taşı kalmıştır.

Diyanet İslam Ansiklopedisi