Acem Makamı Nedir, Özellikleri, Hakkında Bilgi

0
49

Türk mûsikisinde bîr perde ve birleşik makamın adı. Acem perdesi. Türk mûsikisinde bir nota. Portenin, sol anahtarına göre üst­ten birinci çizgisi üzerine yazılan fa no­tasının adıdır. Bir oktav (sekizli aralığı) tizindeki fa notasına tiz acem perde­si, bir oktav pestindeki fa notasına da acem-aşiran perdesi denir.

Acem makamı

Türk musikisinde bir birleşik makam. Terkip edeni bilinme­mekle birlikte dört asırdan beri kulla­nıldığı tahmin edilmektedir. Acem. kelime olarak “Arap olmayan, İranlı, yaban­cı” gibi mânalara gelmekte ise de bu makamın adını, esas perdesi olan acem perdesinden almış olması muhtemeldir.

Dizisi, acem perdesi üzerindeki çar­gâh beşlisinin bayâti makamı seyriyle karar vermesinden meydana gelir. Donanımına bayâti makamının arızası olan segah perdesi konur. Giriş kalıbının ge­rektirdiği sünbüle perdesi ise geçtiği yerlerde kullanılır. Makamın güçlüleri acem ve neva perdeleridir. Durağı ise dügâh perdesidir. Bütün birleşik ma­kamlar gibi seyri inicidir.

Acem makamına örnek olarak, Sultan Veled’in “Acem Devri” adlı peşrevi, Abdülkâdir-i Merâgi’nin (?) “Bütî dârem ki gerdi gülzel-sünbül sâyebân dâred” mısraı ile başlayan muhammes usulündeki kârı, Itri’nin “Bir şeh ki tâcdârân ol­makta hâk-i râhı” mısraı ile başlayan fahte usulündeki bestesi gösterilebilir.