Abbas Er-Resuli kimdir? Hayatı ve eserleri

25

Abbas Er-Resuli kimdir? Hayatı ve eserleri: Tam adı Ebu İsmâil Abbas b.Alî b.Davûd er-Resûlî el-Gassâni el-Yamanî “el-Melikü’l-efdal” ve “dırgâmüddin” lâkaplarıyla da meşhur olan Abbâs er-Resûlî, babası Sultan Mücâhid Ali’nin 764 (1363) yılında vefat etmesi üzerine Resuli Zebid ve Taiz şehirlerinde sürdürülen Abbas emirliği süre­since Yemen’de ortaya çıkan isyanlar ve bilhassa Zeydiler’in kendi yöneti­mindeki topraklara yaptığı saldırılarla uğraşmak zorunda kaldı.

Zebid şehrinin hendek ve surlarını tamir ettirerek burayı tahkim etti.

Birisi Taiz’de, diğeri Mekke’de olmak üzere iki medrese ve ayrıca yetim çocukların tahsiline imkân sağlayacak vakıflar kurdu.

Abbas er-Resûlî, 778 yılı Şaban ayı sonunda (Ocak 1377) Zebid’de ve­fat etti.

Taiz’de kurduğu medreseye defnedildi. Kendisinden sonra büyük oğlu Eşref İsmail emir oldu. Devlet idaresi yanında fıkıh, dil, edebiyat, ensâb ve tarih ilimleriyle de yakından meşgul olan Abbas el-Resûlî’nin kaynaklarda adı geçen belli başlı eserleri şunlardır:

El-Ataye’s-Seniyye fi tabakatı fukaha’i-Yemen ve a’yaniha

Bugyetü zevi’l Himem fi ma’rifeti ensâbi’l-‘Arab ve’l-‘Acem

Nuzhetü’l-‘uyûn fî ma’rifetit tava’if ve’l müluk

el-lüm ‘ata’l-Kâfiye fil-edviyeti’ş-şafiye fi’t-tıb

Abbas er-Resûlî, ayrıca İbn Halilikan’ın Vefayatü’l-a’yan’ını Nüzhetü’l-ebsar Fihtirasi kenz’l-ahbâr adıyla kısaltmıştır.

Buğyetul-fellâhin fi’l-eşcari’l-müsmire ve’rreyahin adlı ziraate dair eseri dolayısıyla bilim tarihçileri onunla yakından ilgilenmişlerdir.

On yedi bölümden oluşan bu eserinde müellif toprak, su, arazinin ıs­lahı, mevsimler, tohumlar, sebze ve meyvelerin çeşitleri ve belli başlı özellikleri ile mahsulün haşarattan korunması gibi konular üzerinde dur­muştur.

Abbas er-Resûlî, bu eserini telif ederken. Yunan ve Nabati kültürlerine ait kaynaklardan, ayrıca büyük dedesi Emir el-Eşref Ömer b. Yusuf’un, aynı konudaki Milhu’l-melâha fi ma’rifeti’l-filâha adlı eserinden faydalan­mıştır.

Kaynak: BİLİME YÖN VEREN İSLAM ALİMLERİ, DERGAH OFSET